top of page

การบริหารคนและการครองตน (Leadership & Self-Management)

จิตวิทยาเพื่อการบริหาร  (Managerial Psychology)

101 จิตวิทยาการบริหาร และ การครองชีวิต ( 99 Psychology of Management and Life) 

🤝 หมวดที่ 5: นะโมพุทธายะ และ อมตะวาจา จาก เสียงธรรมนำชีิวต

​1.) "การปิดวาจา" เปลี่ยนโครงสร้างสมอง ทำไมคนฉลาดถึงเงียบ?

speechless

ถอดบทความละเอียดทุกคำพูด: "การปิดวาจา" เปลี่ยนโครงสร้างสมอง ทำไมคนฉลาดถึงเงียบ?

บทนำ: ความเงียบคืออาวุธ และการพูดพร่ำเพื่อคือยาพิษ

  • [00:00:09] คุณเคยสังเกตไหมครับว่าในห้องประชุมที่เต็มไปด้วยผู้คนส่งเสียงจอแจ [0:1.4] คนที่มีอำนาจมากที่สุดมักจะเป็นคนที่เงียบที่สุด [0:1.5] และในทางกลับกัน คนที่พยายามอธิบายทุกอย่าง พูดแทรกทุกจังหวะ [0:1.5] และดูเหมือนจะรู้ไปหมดทุกเรื่อง มักจะเป็นคนแรกที่หลุดออกจากวงโคจรแห่งความสำเร็จ [0:1.6] หรือแย่กว่านั้นคือคนที่ล้มป่วยลงโดยหาสาเหตุไม่ได้ [0:1.7] มีคำกล่าวโบราณที่บอกว่าน้ำนิ่งไหลลึก [0:1.8] แต่ผมคิดว่ามันเป็นคำที่เบาเกินไปสำหรับความจริงข้อนี้ [0:1.8] เพราะความเงียบไม่ใช่แค่สภาวะของการหยุดพัก แต่วันคืออาวุธ [0:1.9] และในขณะเดียวกัน พูดพร่ำเพื่อที่เราทำกันอยู่ทุกวันนี้ มันไม่ใช่แค่เรื่องของนิสัย [0:1.10] แต่มันคือยาพิษที่ค่อย ๆ กัดกินสมองส่วนที่สำคัญที่สุดของคุณไปทีละน้อยโดยที่คุณไม่ทันรู้ตัว [0:1.11]

  • [00:00:58] วันนี้ผมไม่ได้จะมาสอนให้คุณเป็นคนพูดน้อยเพื่อรักษาภาพลักษณ์ [0:1.13] แต่เรากำลังจะเดินทางลงไปสำรวจความลับทางชีววิทยาที่ซ่อนอยู่หลังริมฝีปากของคุณ [0:1.14] เราจะไปดูว่าทำไมธรรมชาติถึงออกแบบให้คนฉลาดเลือกที่จะหุบปาก [0:1.15] และทำไมการที่คุณหยุดพูดไม่ได้ ถึงเป็นสาเหตุหลักที่ทำให้คุณป่วยทั้งกายและใจ [0:1.16] นี่คือเรื่องราวของพลังงานสมองที่คุณอาจกำลังเททิ้งไปอย่างเปล่าประโยชน์ในทุกวินาทีที่คุณขยับปาก [0:1.17]

ช้างสองตัวเล่นน้ำ

ตอนที่ 1: ชีววิทยาของคำพูด และภาระงานทางปัญญา (High Cognitive Load)

  • [00:01:26] หลอกลองจินตนาการดูนะครับว่าคุณมีถังพลังงานอยู่ใบหนึ่ง [0:1.17] ถังใบนี้บรรจุเชื้อเพลิงที่ชื่อว่ากลูโคสและออกซิเจนซึ่งเป็นอาหารหลักของสมอง [0:1.19] ทุกเช้าที่คุณตื่นนอน ถังใบนี้จะถูกเติมจนเต็ม [0:1.19] แต่ทันทีที่คุณก้าวขาออกจากบ้าน โลกใบนี้ก็เรียกร้องให้คุณใช้พลังงานนั้น [0:1.20] การตัดสินใจว่าจะกินอะไร การวางแผนงาน การขับรถหลกหลีกจราจร [0:1.21] ทั้งหมดนี้ดึงพลังงานไปใช้ [0:1.22] แต่สิ่งหนึ่งที่ผลเชื้อเพลิงในถังของคุณมากที่สุด มากกว่าการขยับแขนขา หรือการเดินวิ่งเสียอีก [0:1.23] นั่นคือการพูด [0:1.24]

  • [00:02:00] เรามักเข้าใจผิดว่าการพูดเป็นของฟรี เป็นสิทธิขั้นพื้นฐานที่เราจะทำเท่าไหร่ก็ได้ [0:1.24] แต่ในทางประสาทวิทยา การเปล่งเสียงออกมาแต่ละคำ คือกระบวนการที่ซับซ้อนและใช้ต้นทุนสูงลิ่ว [0:1.25] ลองนึกภาพตามผมนะครับ ทันทีที่คุณคิดจะพูด สมองของคุณต้องเริ่มทำงานหนัก [0:1.26] เหมือนโรงงานอุตสาหกรรมขนาดใหญ่ที่เดินเครื่องเต็มกำลัง [0:1.27] เริ่มจากสมองส่วนที่เรียกว่า โบรคา (Broca's area) ซึ่งทำหน้าที่เหมือนสถาปนิกที่ต้องก่อร่างสร้างประโยค วางแผนไวยากรณ์ เรียงร้อยถ้อยคำ [0:1.28] จากนั้นต้องส่งข้อมูลไปยัง แวร์นิเก (Wernicke's area) เพื่อตรวจสอบความหมายและความเข้าใจ [0:1.29] เท่านั้นยังไม่พอ สมองส่วนสั่งการหรือ มอเตอร์คอร์เทกซ์ (Motor Cortex) ต้องส่งสัญญาณไฟฟ้าลงไปควบคุมกล้ามเนื้อนับรัด [0:1.31] ทั้งที่ริมฝีปาก ลิ้น ขากรรไกร กระบังลม และกล่องเสียง ให้ขยับอย่างประสานสอดคล้องกันในเสี้ยววินาที [0:1.32]

  • [00:02:56] คุณเห็นภาพไหมครับว่าเพียงแค่คำว่าสวัสดีคำเดียว สมองต้องจุดระเบิดกิจกรรมทางไฟฟ้ามหาศาลขนาดไหน [0:1.33] แล้วลองคิดดูว่าใน 1 วันเราพูดกันกี่คำ [0:1.34] บางงานวิจัยบอกว่ามนุษย์เราพูดเฉลี่ยวันละ 7,000 - 20,000 คำ [0:1.35] นั่นหมายความว่าโรงงานในหัวของคุณต้องเดินเครื่องหนักตลอดเวลาโดยแทบไม่ได้หยุดพัก [0:1.35] นี่คือจุดที่เราเริ่มเห็นความแตกต่างระหว่างคนที่รู้ความลับนี้กับคนที่ไม่รู้ [0:1.36] ทำไมมหาเศรษฐีบางคน หรือนักปราชญ์ในประวัติศาสตร์ ถึงเลือกที่จะตอบคำถามยาวเหยียดด้วยการพยักหน้าเพียงครั้งเดียว [0:1.37] หรือยิ้มมุมปากแทนคำตอบ [0:1.39] เพราะพวกเขารู้โดยสัญชาตญาณว่า ทุกคำพูดคือการจ่ายออกไปของสกุลเงินที่แพงที่สุดในร่างกาย [0:1.39] นั่นคือพลังงานของสมองส่วนหน้า หรือ prefrontal cortex [0:1.40]

  • [00:03:44] สมองส่วนหน้านี้เปรียบเสมือน CEO ของชีวิตคุณ [0:1.41] มันทำหน้าที่ควบคุมอารมณ์ ตัดสินใจเรื่องยาก ๆ วางแผนอนาคต และยับยั้งชั่งใจ [0:1.41] แต่ปัญหาก็คือ เจ้า CEO คนนี้มันขี้เหนื่อยและมีพลังงานจำกัด [0:1.42] เมื่อคุณใช้พลังงานไปกับการพูดคุยเรื่องไร้สาระ การนินทาถึงคนอื่น หรือการบ่นเรื่องรถติด พลังงานของ CEO ก็จะลดฮวบลงทันที [0:1.43] ผลที่ตามมาคืออะไร [0:1.45] คุณเคยกลับถึงบ้านตอนเย็นแล้วรู้สึกเหนื่อยจนไม่อยากจะคิดอะไรไหมครับ [0:1.45] ทั้งที่วันนี้คุณแค่นั่งประชุม ไม่ได้ไปแบกหามที่ แต่คุณกลับรู้สึกเหมือนสมองมันตื้อไปหมด เหมือนเครื่องยนต์ที่น้ำมันหมดเกลี้ยง [0:1.46] นั่นแหละครับคือสภาวะที่เรียกว่า cognitive load หรือภาระทางปัญญาที่หนักเกินไป [0:1.47] และเมื่อสมองส่วนหน้าอ่อนล้า สิ่งที่น่ากลัวกว่าความเหนื่อยก็เกิดขึ้น [0:1.49] นั่นคือคุณจะเริ่มสูญเสียความสามารถในการควบคุมตัวเอง [0:1.49] คุณจะหงุดหงิดง่ายขึ้น คุณจะตัดสินใจผิดพลาดในเรื่องง่าย ๆ [0:1.50] คุณจะกินของที่ไม่มีประโยชน์เพราะขี้เกียจห้ามใจ [0:1.51] และที่แย่ที่สุดคุณจะพูดจาไม่ดีออกไปโดยไม่ผ่านการกลั่นกรอง [0:1.52] ซึ่งนั่นก็จะยิ่งนำปัญหาใหม่ ๆ เข้ามาวนเวียนเป็นวงจรอุบาทว์ [0:1.53] ผมเชื่อว่าหลายคนน่าจะเคยเจอโมเมนต์แบบนี้ ที่เราพูดอะไรออกไปแล้วมานั่งเสียใจทีหลัง [0:1.54] แล้วก็ถามตัวเองว่าทำไมเราถึงไม่เงียบไว้ตั้งแต่แรก [0:1.55] ก็น่าคิดนะครับว่า ถ้าเราลองย้อนเวลากลับไปได้ในสถานการณ์นั้น [0:1.56] ระหว่างการอธิบายเหตุผลของเราให้ชนะ กับการแค่นิ่งเงียบแล้วปล่อยผ่าน อะไรคือชัยชนะที่แท้จริงกันแน่ [0:1.56]

คู่รักสูงอายุเล่นดนตรีและเต้น

ข้อที่ 2: ดรามาทางวาจา ฮอร์โมนเครียด และความเสื่อมทางกาย

  • [00:05:30] แต่เรื่องราวมันไม่ได้จบแค่ความเหนื่อยล้าทางสมองครับ มันลึกลงไปถึงระดับเซลล์และความเจ็บป่วยทางกายที่คุณอาจคาดไม่ถึง [0:1.58] เราต้องยอมรับความจริงข้อหนึ่งว่า ในยุคปัจจุบันเราไม่ได้แค่พูดเพื่อสื่อสาร แต่เราพูดเพื่อระบายอารมณ์ [0:1.59] เราอยู่ในยุคที่เรียกว่า verbal diarrhea หรืออาการท้องเสียทางวาจา [0:1.61] เราพูดพร่ำเพื่อ เราคอมเมนต์ทุกเรื่อง เราวิจารณ์ทุกอย่างที่ผ่านเข้ามาในสายตา [0:1.61] และเนื้อหาที่เราพูดส่วนใหญ่ มักเจือปนไปด้วยความขัดแย้ง ความอิจฉา หรือความกังวล [0:1.62] เมื่อคุณพูดเรื่องลบ ๆ หรือพูดด้วยอารมณ์ที่พลุ่งพล่าน ร่างกายไม่ได้มองว่านั่นคือการสนทนา แต่มันมองว่านั่นคือภาวะวิกฤต [0:1.63] ระบบประสาทของคุณจะตื่นตัว ร่างกายจะเข้าสู่โหมดสู้หรือหนี หรือ Fight or Flight Response [0:1.65] กลไกที่ชื่อว่า แกน HPA (HPA Axis) จะถูกกระตุ้นให้ทำงาน [0:1.66] ต่อมหมวกไตจะหลั่งฮอร์โมนคอร์ติซอล (Cortisol) ออกมา [0:1.66] ซึ่งเจ้าคอร์ติซอลนี้ถ้ามีในปริมาณพอเหมาะมันก็ช่วยให้เราตื่นตัว [0:1.67] แต่ถ้าคุณเป็นคนพูดมาก พูดเยอะ ขี้บ่น หรือชอบดรามา ร่างกายคุณจะอาบไปด้วยคอร์ติซอลตลอดทั้งวัน [0:1.68] คอร์ติซอลที่ท่วมท้นนี้จะทำหน้าที่เหมือนกรดที่กัดกร่อนร่างกาย [0:1.69] มันทำให้เกิดการอักเสบเรื้อรัง (Chronic Inflammation) ซึ่งเป็นต้นตอของสารพัดโรค [0:1.69] ตั้งแต่โรคหัวใจ เบาหวาน ไปจนถึงมะเร็ง [0:1.71] และที่สำคัญมันเป็นพิษต่อสมองส่วนฮิปโปแคมปัส (Hippocampus) ซึ่งทำหน้าที่เกี่ยวกับความจำ [0:1.71]

  • [00:07:04] คุณลองสังเกตดูสิครับ คนที่ชอบนินทาว่าร้ายคนอื่น คนที่เก็บความลับไม่อยู่ คนที่ต้องพูดระบายทุกความรู้สึก [0:1.72] มักจะมีสุขภาพที่ไม่ค่อยแข็งแรง ป่วยง่าย แก่เร็ว และดูมีความเครียดแฝงอยู่ในแววตาเสมอ [0:1.73] ตรงกันข้ามกับคนที่สงบสำรวม ที่มักจะมีผิวพรรณที่ผ่องใสและดูอ่อนกว่าวัย [0:1.75] เพราะภายในร่างกายของเขาไม่ได้ร้อนรุ่มด้วยไฟแห่งการพูดที่แผดเผา [0:1.76]

  • [00:07:35] ผมมีประสบการณ์ส่วนตัวที่อยากจะเล่าให้ฟัง ครั้งหนึ่งผมเคยลองทำสิ่งที่เรียกว่าการปิดวาจาอย่างจริงจัง [0:1.77] คือไม่ใช่แค่ไม่พูด แต่คือการตัดการสื่อสารที่ไม่จำเป็นออกทั้งหมดเป็นเวลา 3 วัน [0:1.78] วันแรกมันทรมานมากครับเหมือนคนลงแดง มันอึดอัดอยากจะแสดงความเห็นอยากจะทักทาย [0:1.79] แต่พอผ่านวันที่ 2 ไปได้ สิ่งที่เกิดขึ้นมันมหัศจรรย์มาก [0:1.80] ผมรู้สึกเหมือนสมองผมเบาขึ้น เหมือนมีใครมาถอดก้อนหินออกจากบ่า [0:1.80] ความคิดที่เคยยุ่งเหยิงเหมือนสายหูฟังที่พันกัน มันคลายตัวออกเป็นระเบียบอย่างน่าประหลาดใจ [0:1.82] ผมไม่รู้ว่ามีใครเคยลองทำอะไรแบบนี้บ้างหรือเปล่า [0:1.83] หรือเคยเจอสภาวะที่คล้าย ๆ กันตอนที่คุณต้องอยู่คนเดียวเงียบ ๆ นาน ๆ [0:1.84] ความน่าสนใจมันอยู่ตรงนี้ครับ ในทางวิทยาศาสตร์เมื่อเราหยุดพูด ไม่ใช่แค่ปากที่หยุด [0:1.85] แต่สมองส่วนที่ทำหน้าที่ประมวลผลทางสังคม หรือ Social Processing ก็ได้พักด้วย [0:1.86] เราลดการคาดการณ์ว่าคนอื่นจะคิดยังไงกับคำพูดของเรา [0:1.87] เราลดความกังวลว่าเราจะดูดีไหมในสายตาคนอื่น [0:1.88] ภาระงานของสมองลดลงฮวบฮาบ และพลังงานที่เหลืออยู่นั้นก็ถูกนำไปใช้ซ่อมแซมส่วนที่สึกหรอ [0:1.89] และนำไปใช้กับการโฟกัสกับสิ่งที่สำคัญจริงๆ [0:1.90] นี่จึงเป็นเหตุผลว่าทำไมคนฉลาดหรืออัจฉริยะในหลายสาขา ถึงมักถูกมองว่าเป็นคนเก็บตัวหรือ อินโทรเวิร์ต (Introvert) [0:1.90] ไม่ใช่เพราะเขาเข้าสังคมไม่เป็น แต่เพราะเขาหวงแหนพลังงานสมองของเขา [0:1.92] เขาเลือกที่จะใช้มันไปกับการคิดวิเคราะห์และสร้างสรรค์ มากกว่าจะใช้มันไปกับการสนทนาที่ว่างเปล่า [0:1.93]

ชาวนาอินทรีย์

ข้อที่ 3: ควันบุหรี่มือสองทางอารมณ์ และโซเชียลดีท็อกซ์

  • [00:09:18] ถ้าเรามองให้ลึกลงไปอีก เราจะเห็นว่าสังคมปัจจุบันถูกออกแบบให้เราเสพติดเสียงของตัวเอง [0:1.94] แพลตฟอร์มโซเชียลมีเดียต่าง ๆ กระตุ้นให้เราโพสต์ ให้เราทวีต ให้เราอัดเสียง ให้เราไลฟ์ตลอดเวลา [0:1.95] พวกเขาบอกว่านี่คือการแสดงตัวตน [0:1.96] แต่ผมอยากจะชวนให้คิดมุมกลับว่า หรือจริงๆ แล้วนี่คือกระบวนการที่ทำให้เราอ่อนแอลง [0:1.97] ทุกครั้งที่คุณพิมพ์คอมเมนต์ยาวเหยียดเพื่อเถียงกับคนแปลกหน้าในอินเทอร์เน็ต [0:1.97] ทุกครั้งที่คุณโทรศัพท์ไปบ่นเรื่องงานให้เพื่อนฟังเป็นชั่วโมง [0:1.99] คุณกำลังแลกเนื้อสมองของคุณ แลกความเยาว์วัยของคุณ และภูมิคุ้มกันร่างกายของคุณ ไปกับความสะใจเพียงชั่ววูบ [0:1.100]

  • [00:10:00] ถ้าพูดกันตามตรง ผมคิดว่าเราทุกคนรู้ดีอยู่แก่ใจว่าอะไรควรพูดอะไรไม่ควรพูด [0:1.101] แต่แรงขับดันบางอย่างมันรุนแรงจนเราต้านทานไม่ไหว [0:1.102] คำถามคือแรงขับดันนั้นคืออะไร ทำไมเราถึงกลัวความเงียบ [0:1.103] ทำไมการอยู่เฉย ๆ โดยไม่มีเสียงพูดคุยถึงทำให้เรารู้สึกโดดเดี่ยวหรือไร้ค่า [0:1.104] นักจิตวิทยาบางคนบอกว่าการพูดคือการยืนยันตัวตน I speak therefore I am ฉันพูดฉันจึงมีตัวตนอยู่ [0:1.105] แต่ถ้าตัวตนของเราต้องขึ้นอยู่กับการส่งเสียงตลอดเวลา ตัวตนนั้นจะเปราะบางแคไหน [0:1.106] และในมุมมองทางชีววิทยา การเสพติดการพูดก็ไม่ต่างจากการเสพติดน้ำตาลหรือเสพติดโดปามีน [0:1.107] เวลาเราพูดเรื่องตัวเอง สมองจะหลั่งสารความสุขออกมาทำให้เรารู้สึกดีชั่วขณะ [0:1.108] แต่มันเป็นความสุขที่ต้องแลกมาด้วยความเหนื่อยล้าสะสมระยะยาว [0:1.110]

  • [00:10:55] ผมอยากให้คุณลองสังเกตตัวเองดูในวันพรุ่งนี้ ลองนับดูเล่น ๆ ว่าในประโยคที่คุณพูดออกไปทั้งหมด มีกี่ประโยคที่เป็นขยะ [0:1.110] มีกี่ประโยคที่ถ้าไม่พูดก็ไม่มีใครตาย [0:1.112] และมีกี่ประโยคที่สร้างประโยชน์จริงๆ [0:1.113] ผมค่อนข้างมั่นใจว่าถ้าคุณซื่อสัตย์กับตัวเอง ตัวเลขของประโยคขยะอาจจะสูงถึง 80 หรือ 90% เลยทีเดียว [0:1.113] ซึ่งถ้าเป็นแบบนั้นก็ไม่น่าแปลกใจที่เราจะรู้สึกเหนื่อยล้าเรื้อรัง [0:1.114] การหุบปากจึงไม่ใช่แค่เรื่องของมารยาททางสังคมที่เอาไว้ใช้ในห้องสมุด [0:1.115] แต่มันคือศาสตร์แห่งการบริหารจัดการพลังงานชีวิต [0:1.116] มันคือการปกป้องสมองส่วนหน้าของคุณให้ยังคงความเฉียบคม แข็งแกร่ง และพร้อมใช้งานสำหรับเรื่องที่สำคัญที่สุดในชีวิต [0:1.117]

ผัดหมี่

ข้อที่ 4: พุทธศาสตร์ผสานประสาทวิทยา ถอดรหัส "มิจฉาวาจา 4" เป็นวิทยาศาสตร์สมอง

  • [00:11:39] เมื่อเราเริ่มเข้าใจกลไกทางชีวภาพเหล่านี้แล้ว เราก็จะเริ่มมองเห็นความเชื่อมโยงที่น่าทึ่ง ระหว่างวิทยาศาสตร์สมัยใหม่กับภูมิปัญญาโบราณที่ถูกส่งต่อกันมากว่า 2,500 ปี [0:1.118] สิ่งที่พระพุทธองค์ทรงตรัสไว้เรื่องสัมมาวาจา หรือวาจาชอบ ไม่ได้เป็นเพียงข้อห้ามทางศีลธรรมเพื่อให้คนเป็นคนดี [0:1.120] แต่มันอาจจะเป็นคู่มือการใช้งานสมองมนุษย์ที่ล้ำลึกที่สุดเท่าที่เคยมีมา [0:1.122] ในระดับลึกซึ้ง สัมมาวาจาคือเทคนิคการอุดรูรั่วของพลังงาน [0:1.170] เพราะทุกครั้งที่จิตของเราปรุงแต่งคำพูดที่ไม่จำเป็นออกมา มันคือการเจาะรูที่ถังพลังงานของเราให้รั่วไหลออกไปสู่ความว่างเปล่า [0:1.171] ในทางพุทธศาสนาท่านจำแนก มิจฉาวาจา หรือวาจาที่ผิดไว้ 4 ประการ คือ พูดเท็จ พูดส่อเสียด พูดคำหยาบ และพูดเพ้อเจ้อ [0:1.173] ถ้าเราลองถอดรหัส 4 ข้อนี้ด้วยแว่นตาของวิทยาศาสตร์สมอง เราจะเจอความจริงที่น่าขนลุก [0:1.174]

    1. พูดเท็จ (การโกหก): ในทางจิตวิทยา นี่คือกิจกรรมที่เผาผลาญพลังงานสมองระดับมหาศาล [0:1.176] เพราะเมื่อคุณโกหก สมองคุณต้องสร้างโลกขึ้นมา 2 ใบ ใบหนึ่งคือความจริงที่คุณรู้อยู่แก่ใจ อีกใบคือเรื่องโกหกที่คุณสร้างขึ้นมา [0:1.176] และคุณต้องคอยดูแลรักษาความสอดคล้องของโลกจอมปลอมนี้ตลอดเวลาไม่ให้มันพังทลายลงมา [0:1.178] ต้องจำให้ได้ว่าพูดอะไรไปกับใคร ที่ไหน เมื่อไหร่ [0:1.179] ถ้าเปรียบเทียบกับคอมพิวเตอร์ การพูดความจริงคือการรันโปรแกรมพื้นฐานที่กินแรมน้อยมาก แต่การโกหกคือการรันโปรแกรมกราฟิก 3 มิติที่ซับซ้อนตลอด 24 ชั่วโมง เครื่องของคุณจะร้อนจี๋และแบตเตอรี่จะหมดวูบในพริบตา [0:1.180]

    2. พูดส่อเสียด และ พูดคำหยาบ: 2 ข้อนี้คือการสาดพลังงานลบใส่กัน มันคือการสร้างคลื่นความร้อนในใจ [0:1.183] ทันทีที่คุณคิดจะด่าใคร หรือยุยงให้ใครแตกแยกกัน หัวใจของคุณต้องเต้นเร็วขึ้น ความดันโลหิตต้องสูงขึ้น สารเคมีแห่งความเครียดต้องถูกฉีดออกมาเพื่อเตรียมพร้อมสำหรับการปะทะ [0:1.184] มันคือการจุดไฟเผาบ้านตัวเองเพื่อหวังจะเอาควันไปรมบ้านคนอื่น [0:1.187]

    3. พูดเพ้อเจ้อ (สัมผัปปลาปะ): ตัวร้ายที่แท้จริงที่คนส่วนใหญ่มองข้าม [0:1.187] มันกินความหมายกว้างถึงการพูดเรื่องไร้สาระ การพูดเล่นหัวที่ไม่มีประโยชน์ การวิพากษ์วิจารณ์เรื่องดารา การเมือง หรือข่าวสารบ้านเมืองที่เราควบคุมไม่ได้ [0:1.189] การคุยฟุ้งซ่านเรื่องอนาคตที่ยังไม่มาถึง หรือการคร่ำครวญถึงอดีตที่แก้ไขไม่ได้ [0:1.191] การพูดเพ้อเจ้อคืออาชญากรตัวจริงที่ปล้นขุมทรัพย์ทางปัญญาที่มีค่าที่สุดคือ "สมาธิ" ของคนยุคนี้ไปจนหมดเกลี้ยง ยิ่งกว่าการพูดเท็จหรือพูดหยาบซะอีก [0:1.194] เพราะมันแทรกซึมอยู่ในทุกอนูของชีวิตประจำวัน ตั้งแต่ตื่นนอนจนเข้านอน [0:1.197]

  • [00:19:40] ในทางจิตวิทยาเราเรียกสภาวะที่เกิดจากการพูดเพ้อเจ้อว่า mental scattering หรือภาวะจิตกระจัดกระจาย [0:1.199] ลองจินตนาการว่าจิตของคุณเป็นเหมือนลำแสงเลเซอร์ ถ้ามันรวมเป็นจุดเดียวมันจะมีพลังมหาศาลถึงขนาดตัดเหล็กได้ [0:1.199] แต่การพูดเพ้อเจ้อเปรียบเสมือนการเอาปริซึมไปขวางลำแสงนั้น ทำให้แสงแตกกระเจิงออกไม่มีพลังพอที่จะทำอะไรได้เลย [0:1.201] ทุกครั้งที่จิตวิ่งออกไปเกาะเกี่ยวเรื่องไร้สาระ มันทิ้งร่องรอยหรือ residue เอาไว้ในสมอง มันสร้าง loop เปิด หรือ open loops ทางความคิดที่ปิดไม่ลง [0:1.206] คุยจบแล้วแต่พอกลับมาทำงาน เสียงของบทสนทนานั้นมันยังก้องอยู่ในหัว ทำให้คุณไม่มีสมาธิกับงานตรงหน้า [0:1.208] นี่แหละครับคือราคาที่ต้องจ่ายของความเพ้อเจ้อ มันทำลายความสามารถในการโฟกัสลึกหรือ deep work ของคุณจนหมดสิ้น [0:1.411]

จุดเรือหางยาวจอดริมเกาะ

ข้อที่ 5: "เดรฉานกถา" สิ่งกั้นมรรคผล และกฎเหล็ก "อริยตุณหิภาวะ"

  • [00:43:36] มีเกล็ดความรู้เล็ก ๆ จากพระสูตรที่ชื่อว่า คถาสูตร [0:1.437] และ สามัญญผลสูตร พระพุทธเจ้าตรัสระบุถึง เดรัจฉานกถา [0:1.477, 0:1.501] เดรัจฉานในภาษาบาลีแปลว่า ผู้ไปขวาง หรือสัตว์ที่ลำตัวขนานไปกับพื้นโลก ไม่ได้ตั้งตรงเหมือนมนุษย์ [0:1.504] ดังนั้น เดรัจฉานกถา จึงหมายถึง ถ้อยคำที่ขวางทางมรรคผลนิพพาน หรือเรื่องพูดคุยที่ทำให้จิตใจเรากลายเป็นแบนราบไหลไปตามกระแสโลก ไม่สามารถยกใจให้สูงขึ้นได้ [0:1.505] ซึ่งมีเรื่องที่ขวางทางเจริญดังนี้:

    1. เรื่องพระราชา: สมัยนี้ก็คือเรื่องการเมือง ผู้มีอำนาจ รัฐบาล [0:1.510]

    2. เรื่องโจร: คือเรื่องอาชญากรรม ใครฆ่าใคร โกงใคร [0:1.511]

    3. เรื่องกองทัพ: เรื่องการรบ คือสงคราม ความขัดแย้งระหว่างประเทศ [0:1.511]

    4. เรื่องข้าว น้ำ ผ้า ที่นอน: ก็คือแฟชั่น อาหารการกิน รีวิวร้านเด็ด ของมันต้องมี [0:1.512]

    5. เรื่องสตรี เรื่องบุรุษ: คือเรื่องความรัก เรื่องชู้สาว เรื่องดาราเลิกกัน [0:1.513]

    6. เรื่องญาติ: คือเรื่องชาวบ้าน เรื่องในครอบครัวคนอื่น [0:1.514]

    7. เรื่องนิยาย: เรื่องผีสางนางไม้ ตำนานลึกลับ เรื่องเล่าสยองขวัญ [0:1.515]

  • [00:52:44] พระพุทธองค์ไม่ได้ตรัสว่าเรื่องพวกนี้เป็นบาปหนักหนาสาหัสถึงขั้นตกนรกทันที [0:1.517] แต่ท่านตรัสว่ามันเป็นเครื่องกั้น เป็นขยะที่ถมทับจิตใจทำให้จิตไม่สามารถรวมเป็นสมาธิได้ [0:1.518] เพราะเรื่องพวกนี้มันเร้าอารมณ์ มันดึงจิตออกไปข้างนอกให้ไปยินดียินร้าย [0:1.520] ธรรมเนียมปฏิบัติของพระอริยบุคคลในสมัยพุทธกาลเวลาที่มาอยู่รวมกัน ท่านจึงมีกฎเหล็กอยู่ข้อหนึ่งคือให้ทำกิจเพียง 2 อย่างเท่านั้น [0:1.538, 0:1.539] ไม่มีตรงกลาง ไม่มีคำว่าคุยเล่นแก้เซ็ง [0:1.541] กิจ 2 อย่างนั้นคือ:

    1. ธรรมีกถา: การกล่าวธรรม สนทนาในเรื่องที่เกื้อกูลแก่การปฏิบัติ (เช่น คตาวัตถุ 10 ประการ คุยเรื่องความมักน้อย สันโดษ ความเพียร ศีล สมาธิ ปัญญา วิมุตติ) [0:1.438, 0:1.531, 0:1.540]

    2. อริยตุณหิภาวะ: การนิ่งเสียอย่างพระอริยะ [0:1.540] ซึ่งไม่ใช่การนั่งใบ้กินหรือกดข่มความอยากพูด [0:1.541] แต่มันคือสภาวะที่จิตอิ่มและเต็มอยู่ภายใน จนไม่รู้สึกอยากจะส่งเสียงใด ๆ ออกมารบกวนความสงบนั้น เป็นความเงียบที่มีสติ เบาสบาย และมีความสุขยิ่งกว่าการพูด [0:1.543, 0:1.544]

ชาวนาผู้หญิงเกี่ยวข้าว

ข้อที่ 6: "วจีสังขาร" เหตุแห่งทุกข์ และ observer effect ทางควอนตัม

  • [01:02:04] ในช่วงนี้เรากำลังจะเจาะเข้าไปถึงระดับ coding หรือรหัสต้นขั้วที่เขียนโปรแกรมชีวิตขึ้นมา [0:1.609] นั่นคือกลไกที่ชื่อว่า วจีสังขาร หรือการปรุงแต่งทางวาจา [0:1.610] ซึ่งในทางพุทธศาสนาเชิงลึก นี่ไม่ใช่แค่เรื่องของการขยับปากพูด แต่มันคือจุดกำเนิดของสมุทัย หรือเหตุแห่งทุกข์ที่ซ่อนตัวอยู่เงียบเชียบที่สุด [0:1.611] คำพูดไม่ได้เกิดขึ้นมาลอย ๆ แต่มันคือปลายทางของกระบวนการผลิตที่มี "ตัณหา" ยืนคุมเครื่องจักรอยู่เบื้องหลัง [0:1.615, 0:1.616] จิตของเราคือเวทีการแสดง และอัตตา อีโก้ (ตัวกูของกู) คือนักแสดงนำที่หิวแสงแบบสุด ๆ [0:1.617, 0:1.618] นักแสดงคนนี้กลัวความมืดมิดที่เรียกว่าความเงียบ [0:1.619] เพราะในความเงียบ ตัวตนของมันจะเลือนหายไป [0:1.619] มันจึงต้องทำทุกวิถีทางเพื่อที่จะส่งเสียงตะโกนเพื่อยืนยันว่าฉันยังมีตัวตนอยู่ [0:1.620] ลึก ๆ แล้วเราไม่ได้พูดเพื่อสื่อสารข้อมูล แต่เราพูดเพื่อป้อนอาหารให้กับอัตตาของตัวเอง [0:1.623]

  • [00:10:01] เมื่อเกิด "ผัสสะ" กระทบ ตาเห็นรูป หูได้ยินเสียง เกิด "เวทนา" ชอบ ชัง หรือเฉย ๆ [0:1.626, 0:1.628] กระแสไฟฟ้าแห่งตัณหาจะวิ่งแล่นเข้ามาทันที [0:1.630] วจีสังขารจะเริ่มทำงาน ปรุงแต่งอารมณ์เพื่อเตรียมระเบิดออกมาเป็นคำพูด [0:1.632, 0:1.634] ทันทีที่หลุดออกจากปาก นั่นคือคุณได้สร้างกรรมที่สมบูรณ์แล้ว และวิบากกรรมก็พร้อมเช็คบิลคุณทันที [0:1.635, 0:1.636] การปิดวาจาจึงไม่ใช่แค่การหยุดเสียง แต่มันคือการใช้ดาบตัดวงจรปฏิจจสมุปบาทให้ขาดกระจุยกลางทาง [0:1.645, 0:1.646] หูได้ยินเสียงคนด่า เกิดความไม่พอใจ แต่เลือกที่จะเงียบ [0:1.647, 0:1.649] ความโกรธที่เกิดขึ้นจะเหมือนไฟที่ไม่มีเชื้อ มันจะลุกโพลงขึ้นมาวูบหนึ่ง แล้วดับลงไปเองตามกฎไตรลักษณ์ [0:1.651, 0:1.652] พลังงานความโกรธที่ดับลงภายในโดยไม่ได้ถูกส่งออกไปทำร้ายใคร มันจะกลายเป็นพลังงานที่ย้อนกลับมาขัดเกลาจิตใจของคุณเองให้เข้มแข็งและสว่างขึ้น [0:1.654, 0:1.655] ในมุมของวิทยาศาสตร์ควอนตัม มันคล้ายกับปรากฏการณ์ที่เรียกว่า observer effect หรือผลกระทบของผู้สังเกต ทันทีที่เรารถอยออกมาเป็นผู้ดูความอยากที่จะพูด แทนที่จะกระโจนลงไปเป็นผู้พูด พลังงานของความอยากนั้นจะเปลี่ยนสถานะทันที จากคลื่นที่บ้าคลั่งกลายเป็นอนุภาคที่นิ่งสงบ [0:1.680, 0:1.682]

ต้นไผ่

ข้อที่ 7: วิศวกรรมสมอง ปิดท่อระบายของ Default Mode Network (DMN)

  • [01:14:55] ยินดีต้อนรับสู่โลกของ Prefrontal Cortex (PFC) สมองส่วนหน้าลึกลงไปใต้กะโหลกศีรษะบริเวณหน้าผาก [0:1.734, 0:1.741] ในทางประสาทวิทยาเรายกย่องให้ PFC เหมือน CEO หรือผู้พิพากษาสูงสุดของสมอง [0:1.742, 0:1.743] หน้าที่ที่สำคัญที่สุดและแพงที่สุดของมันคือการสั่งให้เรา "หยุด" [0:1.744] เราเรียกกระบวนการนี้ว่า inhibitory control หรือการยับยั้งชั่งใจ [0:1.745] มนุษย์มีเบรกอัจฉริยะก้อนนี้ที่สามารถตัดวงจรสัญชาตญาณดิบได้ [0:1.749] มาตรวัดความฉลาดที่แท้จริงของมนุษย์ ทั้ง IQ และ EQ วัดกันที่ความแข็งแรงของเบรกก้อนนี้ครับ [0:1.751, 0:1.753] การฝึกเจริญสติไม่ใช่พิธีกรรมทางศาสนา แต่มันคือการเข้ายิมเพื่อบริหารกล้ามเนื้อ PFC ให้แข็งแรงขึ้น [0:1.774, 0:1.776]

  • [01:20:53] ในโลกยุคปัจจุบัน โซเชียลมีเดียและการแจ้งเตือนที่เด้งตลอดเวลา ถูกออกแบบมาเพื่อทำลายสมองส่วน PFC [0:1.789, 0:1.790] มันฝึกให้เราตอบสนองต่อสิ่งเร้าทันที ปล่อยให้สมองส่วนหน้าฝ่อลงและใช้สมองส่วนสัญชาตญาณหรือ limbic system จนเคยชิน [0:1.793] การฝึกเงียบจึงเป็นการกู้คืนศักยภาพของสมองส่วนหน้า [0:1.799, 0:1.801] งานวิจัยจาก Harvard ยืนยันว่า การฝึกสติและสงบนิ่งสามารถเพิ่มความหนาแน่นของเนื้อสีเทา (Gray Matter) ในสมองส่วนหน้า (PFC) และฮิปโปแคมปัสได้จริง [0:1.3, 0:1.803, 0:1.804] และในขณะเดียวกันก็ลดขนาดของ อมิกดาลา (Amygdala) หรือต่อมความกลัวและความโกรธลง [0:1.805]

  • [01:24:36] นอกจากนี้ PFC ยังทำงานเชื่อมโยงกับเครือข่ายศัตรูตัวฉกาจของความสงบ คือ Default Mode Network (DMN) [0:1.824, 0:1.826] เจ้า DMN นี่แหละคือตัวการที่ทำให้เราฟุ้งซ่าน เวลาที่นั่งเฉย ๆ แล้วใจลอยคิดเรื่องอดีต กังวลอนาคต หรือคิดวนเวียนเรื่องตัวเอง (Self-referential thought) [0:1.827, 0:1.828] การพูดเพ้อเจ้อคือเชื้อเพลิงชั้นดีที่เติมให้ DMN ทำงานหนักขึ้น [0:1.829, 0:1.830] งานวิจัยจาก Harvard (A Wandering Mind is an Unhappy Mind) พบว่ามนุษย์ใช้เวลาเกือบ 50% ของชีวิตไปกับการใจลอย และช่วงเวลานั้นคือช่วงที่ความสุขลดต่ำสุด ซึ่งกิจกรรมที่ทำให้ใจลอยง่ายที่สุดก็คือการสนทนาไร้สาระ [0:1.923, 0:1.925, 0:1.927] แต่ PFC ที่แข็งแรงสามารถทำหน้าที่เป็นสวิตช์ปิดการทำงานของ DMN ได้ [0:1.831] เมื่อคุณตั้งใจปิดวาจาและจดจ่ออยู่กับปัจจุบันขณะ สมองส่วนหน้าจะสั่งให้ DMN พัก [0:1.832] ทันทีที่ DMN เงียบลง ความสงบที่แท้จริงจะปรากฏ นี่คือคำอธิบายทางวิทยาศาสตร์ของสภาวะ "จิตว่าง" หรือสุญญตา [0:1.833, 0:1.834] ปากคือท่อระบายของ DMN ถ้าคุณปิดท่อนี้ แรงดันภายในจะเปลี่ยนทิศทาง พลังงานจะถูกนำกลับมาใช้ในการรู้ตื่น [0:1.910, 0:1.911] สมการชีวิตคือ พูดน้อยลง เรื่องราวของตัวตนน้อยลง DMN ทำงานน้อยลง ใจลอยน้อยลง ความทุกข์น้อยลง [0:1.928, 0:1.929]

20.png

ข้อที่ 7: วิศวกรรมสมอง ปิดท่อระบายของ Default Mode Network (DMN)

  • [01:14:55] ยินดีต้อนรับสู่โลกของ Prefrontal Cortex (PFC) สมองส่วนหน้าลึกลงไปใต้กะโหลกศีรษะบริเวณหน้าผาก [0:1.734, 0:1.741] ในทางประสาทวิทยาเรายกย่องให้ PFC เหมือน CEO หรือผู้พิพากษาสูงสุดของสมอง [0:1.742, 0:1.743] หน้าที่ที่สำคัญที่สุดและแพงที่สุดของมันคือการสั่งให้เรา "หยุด" [0:1.744] เราเรียกกระบวนการนี้ว่า inhibitory control หรือการยับยั้งชั่งใจ [0:1.745] มนุษย์มีเบรกอัจฉริยะก้อนนี้ที่สามารถตัดวงจรสัญชาตญาณดิบได้ [0:1.749] มาตรวัดความฉลาดที่แท้จริงของมนุษย์ ทั้ง IQ และ EQ วัดกันที่ความแข็งแรงของเบรกก้อนนี้ครับ [0:1.751, 0:1.753] การฝึกเจริญสติไม่ใช่พิธีกรรมทางศาสนา แต่มันคือการเข้ายิมเพื่อบริหารกล้ามเนื้อ PFC ให้แข็งแรงขึ้น [0:1.774, 0:1.776]

  • [01:20:53] ในโลกยุคปัจจุบัน โซเชียลมีเดียและการแจ้งเตือนที่เด้งตลอดเวลา ถูกออกแบบมาเพื่อทำลายสมองส่วน PFC [0:1.789, 0:1.790] มันฝึกให้เราตอบสนองต่อสิ่งเร้าทันที ปล่อยให้สมองส่วนหน้าฝ่อลงและใช้สมองส่วนสัญชาตญาณหรือ limbic system จนเคยชิน [0:1.793] การฝึกเงียบจึงเป็นการกู้คืนศักยภาพของสมองส่วนหน้า [0:1.799, 0:1.801] งานวิจัยจาก Harvard ยืนยันว่า การฝึกสติและสงบนิ่งสามารถเพิ่มความหนาแน่นของเนื้อสีเทา (Gray Matter) ในสมองส่วนหน้า (PFC) และฮิปโปแคมปัสได้จริง [0:1.3, 0:1.803, 0:1.804] และในขณะเดียวกันก็ลดขนาดของ อมิกดาลา (Amygdala) หรือต่อมความกลัวและความโกรธลง [0:1.805]

  • [01:24:36] นอกจากนี้ PFC ยังทำงานเชื่อมโยงกับเครือข่ายศัตรูตัวฉกาจของความสงบ คือ Default Mode Network (DMN) [0:1.824, 0:1.826] เจ้า DMN นี่แหละคือตัวการที่ทำให้เราฟุ้งซ่าน เวลาที่นั่งเฉย ๆ แล้วใจลอยคิดเรื่องอดีต กังวลอนาคต หรือคิดวนเวียนเรื่องตัวเอง (Self-referential thought) [0:1.827, 0:1.828] การพูดเพ้อเจ้อคือเชื้อเพลิงชั้นดีที่เติมให้ DMN ทำงานหนักขึ้น [0:1.829, 0:1.830] งานวิจัยจาก Harvard (A Wandering Mind is an Unhappy Mind) พบว่ามนุษย์ใช้เวลาเกือบ 50% ของชีวิตไปกับการใจลอย และช่วงเวลานั้นคือช่วงที่ความสุขลดต่ำสุด ซึ่งกิจกรรมที่ทำให้ใจลอยง่ายที่สุดก็คือการสนทนาไร้สาระ [0:1.923, 0:1.925, 0:1.927] แต่ PFC ที่แข็งแรงสามารถทำหน้าที่เป็นสวิตช์ปิดการทำงานของ DMN ได้ [0:1.831] เมื่อคุณตั้งใจปิดวาจาและจดจ่ออยู่กับปัจจุบันขณะ สมองส่วนหน้าจะสั่งให้ DMN พัก [0:1.832] ทันทีที่ DMN เงียบลง ความสงบที่แท้จริงจะปรากฏ นี่คือคำอธิบายทางวิทยาศาสตร์ของสภาวะ "จิตว่าง" หรือสุญญตา [0:1.833, 0:1.834] ปากคือท่อระบายของ DMN ถ้าคุณปิดท่อนี้ แรงดันภายในจะเปลี่ยนทิศทาง พลังงานจะถูกนำกลับมาใช้ในการรู้ตื่น [0:1.910, 0:1.911] สมการชีวิตคือ พูดน้อยลง เรื่องราวของตัวตนน้อยลง DMN ทำงานน้อยลง ใจลอยน้อยลง ความทุกข์น้อยลง [0:1.928, 0:1.929]

บทสรุป: ความเงียบที่แท้จริงคือการปิดวาจาภายใน

  • [02:00:56] ปิดท้ายด้วยนิทานเซนเรื่องสามเณร 4 รูป ที่ตั้งสัจจะปิดวาจาเข้ากรรมฐาน 7 วัน โดยจุดเทียนไว้กลางห้อง [0:1.1186, 0:1.1188] พอคืนที่สองเทียนทำท่าจะดับ สามเณรรูปแรกหลุดปากร้องทัก [0:1.1190, 0:1.1191] รูปที่สองสวนทันทีว่า "ท่านพูดทำไม เราสัญญากันแล้วว่าจะไม่พูด" [0:1.1192] รูปที่สามส่ายหน้าพูดว่า "พวกท่านนี่แย่จริงๆ ทำไมรักษาความสัตย์ไม่ได้" [0:1.1193] สามเณรรูปที่สี่หัวเราะชอบใจพูดเสียงดังว่า "ฮ่า ๆ มีแต่ข้าพเจ้าคนเดียวเท่านั้นที่ไม่ได้พูด" [0:1.1194, 0:1.1195]

  • [02:01:58] สามเณรรูปที่สี่ดูเหมือนจะเป็นผู้ชนะ แต่แท้จริงแล้วเขาคือผู้พ่ายแพ้แก่กิเลสที่ละเอียดที่สุด นั่นคือ "อัตตา" ที่หลงภูมิใจว่าตัวเองดีกว่าคนอื่น [0:1.1196, 0:1.1197] ความเงียบที่แท้จริงไม่ใช่แค่การที่ปากไม่ขยับ แต่มันคือความเงียบที่ปราศจากเสียงวิพากษ์วิจารณ์ในใจ เงียบโดยไม่ต้องตะโกนบอกใครว่าฉันเงียบ เพื่อให้ใจได้ว่างอย่างแท้จริง [0:1.1198, 0:1.1200]

Silence

​2.)“แกล้งโง่” แกล้งไม่รู้บ้าง...  หรือ "การนิ่ง ....."  คือ ศิลปะการวางอัตตาที่ทำให้ใจเบาสบาย และเหนือกว่าคนพาล 

บทนำ: ชัยชนะเหนือใจตนเอง ท่ามกลางพายุโลกธรรม

  • [00:00:06] ศิลปะการวางตัวเพื่อรักษาใจ และเห็นธาตุแท้ของโลก [0:1.4] ขอต้อนรับทุกท่านเข้าสู่ช่อง "เสียงธรรมนำชีวิต" [0:1.4, 0:1.5] พื้นที่แห่งการหยุดพักทางจิตวิญญาณ [0:1.5] เพื่อให้เราได้กลับมาสำรวจตนเองท่ามกลางความวุ่นวายของโลกภายนอก [0:1.6] วันนี้เราจะมาพูดถึงหัวข้อที่ลึกซึ้ง [0:1.6] นั่นคือการฝึกฝนจิตใจให้รู้จักสงบระงับในเวลาที่ถูกกระทบ [0:1.7] และการรู้จักวางตนให้เป็นดั่งน้ำที่นิ่ง [0:1.8] เพื่อสะท้อนเห็นความจริงของผู้อื่นและใจตนเอง [0:1.8] การฟังธรรมตามกาลเป็นมงคลอันสูงสุด [0:1.9] ขอให้เสียงธรรมนี้ช่วยชำระล้างความทุกข์ และเปิดทางสว่างให้แก่ดวงชะตาของทุกท่าน [0:1.10] หากคลิปนี้ทำให้ใจท่านสงบขึ้น ร่วมสร้างบุญง่าย ๆ ด้วยการกดไลค์และแชร์คลิปนี้ออกไป [0:1.10, 0:1.11] เพื่อส่งต่อธรรมทานมหากุศลนี้แก่เพื่อนร่วมโลก [0:1.12] ส่งต่อแสงสว่างแห่งธรรมให้เข้าถึงใจผู้คนให้มากที่สุด [0:1.12, 0:1.13] เพราะการให้ธรรมะชนะการให้ทั้งปวง [0:1.13] ขอให้ผลบุญนี้ย้อนกลับมาส่งเสริมท่านให้เป็นเศรษฐีทั้งทางโลกและทางธรรม [0:1.13, 0:1.14]

  • [00:01:35] นะโม ตัสสะ ภะคะวะโต อะระหะโต สัมมาสัมพุทธัสสะ (3 จบ) [0:1.14, 0:1.15] การใช้ชีวิตในสังคมปัจจุบันนั้นเปรียบเสมือนการเดินอยู่ท่ามกลางพายุของคำพูดและอารมณ์ [0:1.15] หลายครั้งที่เราถูกตำหนิ ถูกเข้าใจผิด [0:1.16] หรือถูกยั่วยุด้วยคำพูดที่เสียดแทง [0:1.16, 0:1.17] สัญชาตญาณเดิมของมนุษย์ย่อมต้องการตอบโต ต้องการเอาชนะ [0:1.17] และต้องการพิสูจน์ความถูกต้องของตนเอง [0:1.17] แต่ในทางธรรมนั้น การพยายามเอาชนะด้วยอารมณ์กลับเป็นการสร้างพันธนาการให้ใจต้องทุกข์ระทมสืบไป [0:1.18] การรู้จักนิ่งเสียบ้าง หรือการแกล้งไม่รู้ในสิ่งที่ควรปล่อยผ่าน [0:1.19] จึงไม่ใช่ความขลาดกลัว แต่คือความกล้าหาญที่ยิ่งใหญ่ในการสู้กับกิเลสในใจตนเอง [0:1.20]

ผัดหมี่

พาร์ทที่ 1: การใช้ความสงบเป็นกระจกส่อง "ธาตุแท้" ของมนุษย์

  • [00:02:35] สัพเพ ธัมมา นาลัง อภินิเวสายะ ธรรมทั้งหลายทั้งปวงไม่ควรยึดมั่นถือมั่น [0:1.21] เมื่อเราถูกกระทบด้วยผัสสะที่ไม่พึงปรารถนา หากเรามีสติที่ว่องไวพอ [0:1.22] เราจะเห็นว่าความโกรธนั้นเริ่มก่อตัวขึ้นที่ใจ ความอยากเอาชนะเริ่มแผ่ซ่านออกมาทางวาจา [0:1.23] ในวินาทีนั้นเอง หากเราเลือกที่จะหยุด หยุดหายใจลึก ๆ และเลือกที่จะไม่แสดงอาการตอบโต้ [0:1.24] เราจะพบกับพื้นที่ว่างแห่งปัญญา [0:1.25] พื้นที่ตรงนี้เองที่จะทำให้เราเห็นธาตุแท้ของสถานการณ์ตรงหน้า [0:1.25, 0:1.26] เมื่อเราไม่รีบประกาศตัวตน อีกฝ่ายจะค่อย ๆ แสดงตัวตนที่แท้จริงออกมา [0:1.26, 0:1.27] บางคนแสดงความโอหังออกมาเมื่อเห็นผู้อื่นนิ่งเฉย [0:1.27, 0:1.28] บางคนแสดงความเมตตาออกมาเมื่อเห็นผู้อื่นไม่ถือสา [0:1.28] และบางคนแสดงความละอายแก่ใจออกมาเมื่อเห็นความสงบของเรา [0:1.29] นี่คือบททดสอบที่ทำให้เราเห็นหัวใจของเพื่อนมนุษย์ [0:1.29, 0:1.30] โดยที่เราไม่ต้องเสียความสงบในใจไปแม้แต่นิดเดียว [0:1.30]

  • [00:03:47] อโกเธนะ ชิเน โกธัง พึงชนะความโกรธด้วยความไม่โกรธ [0:1.31] การวางตนเป็นคนไม่รู้ในที่นี้ หมายถึงการลดอัตตาตัวตนลง [0:1.31, 0:1.32] เราไม่จำเป็นต้องเป็นคนถูกในสายตาคนอื่นตลอดเวลา [0:1.32, 0:1.33] เพราะความอยากถูกคือโซ่ตรวนที่ผูกมัดเราไว้กับคำพิพากษาของโลก [0:1.33] ผู้ที่มีปัญญาแท้จริงย่อมรู้ว่าความจริงก็คือความจริง [0:1.34] ต่อให้ใครจะมองว่าเราโง่เขลา หรือมองว่าเราเป็นฝ่ายพ่ายแพ้ [0:1.35] แต่ถ้าในใจเรายังคงตั้งมั่นอยู่ในศีลและธรรม ชัยชนะที่แท้จริงย่อมเกิดขึ้นที่นั่น [0:1.35, 0:1.36] นั่นคือชัยชนะเหนือความโกรธเคือง ชัยชนะเหนือความพยาบาท [0:1.37] และชัยชนะเหนือความอยากมีหน้ามีตาในสังคม ซึ่งเป็นเพียงสิ่งสมมติที่เกิดแล้วก็ดับไปในที่สุด [0:1.37, 0:1.38]

ผู้คนปล่อยโคมลอย

พาร์ทที่ 2: คืนขยะอารมณ์สู่ผู้ส่ง และการฝึกใจหนักแน่นดั่งแผ่นดิน

  • [00:04:42] สัพพะปาปัสสะ อะกะระณัง กุสะลัสสูปะสัมปะทา สะจิตตะ ปะริโยทะปะนัง เอตัง พุทธานะสาสะนัง [0:1.39] การไม่ทำบาปทั้งปวง การทำกุศลให้ถึงพร้อม [0:1.39] และการทำจิตใจของตนเองให้บริสุทธิ์ผ่องใส [0:1.40] คือหัวใจสำคัญที่เราต้องยึดถือในยามที่โลกหยิบยื่นความเร่าร้อนมาให้ [0:1.40, 0:1.41] เราต้องไม่รับเอาเชื้อไฟนั้นมาสุมทรวง [0:1.41] คำนินทาเปรียบเสมือนลมที่พัดมาแล้วก็ผ่านไป [0:1.41, 0:1.42] หากเราไม่มีกำแพงแห่งอัตตาไปขวางกั้น ลมนั้นย่อมไม่สามารถทำให้เราสั่นคลอนได้ [0:1.42, 0:1.43] จงฝึกที่จะเป็นดั่งภูเขาหินแท่งทึบที่ลมพายุไม่อาจทำให้สั่นไหว [0:1.43, 0:1.44] เมื่อหูได้ยินคำที่ไม่เจริญใจ ให้รู้เท่าทันว่ามันเป็นเพียงเสียง [0:1.44, 0:1.45] เมื่อใจเริ่มกระเพื่อม ให้รู้เท่าทันว่ามันเป็นเพียงอารมณ์ [0:1.45, 0:1.46] แล้วค่อย ๆ วางมันลงด้วยความเข้าใจในกฎแห่งไตรลักษณ์ [0:1.46] ว่าทุกสิ่งที่เกิดขึ้นย่อมมีความเปลี่ยนแปลงเป็นธรรมดา ไม่มีสิ่งใดที่มั่นคงถาวร [0:1.46, 0:1.47] แม้แต่คำด่าทอที่รุนแรงที่สุด วันหนึ่งมันย่อมหายไปตามกาลเวลา [0:1.48]

  • [00:06:00] อนิจจา วะตะ สังขารา สังขารทั้งหลายไม่เที่ยงหนอ [0:1.48, 0:1.49] เมื่อเราเข้าใจความไม่เที่ยงของอารมณ์และคำพูด เราจะเริ่มมองเห็นความน่าสงสารของผู้อื่น [0:1.49, 0:1.50] คนที่มีใจเร่าร้อนและชอบทำร้ายผู้อื่นด้วยวาจา แท้จริงแล้วเขาคือผู้ที่กำลังทุกข์ระทมอย่างหนัก [0:1.50, 0:1.51] เขาต้องแบกรับภาระแห่งโทสะ แบกรับความอยากเด่นอยากดี [0:1.51, 0:1.52] จนต้องกดข่มผู้อื่นเพื่อให้ตนเองรู้สึกมีค่า [0:1.52] เมื่อเรามองเห็นความจริงเช่นนี้ ความโกรธจะถูกแทนที่ด้วยความเมตตา [0:1.53] เราจะมองเขาเหมือนมองคนป่วยที่กำลังอาเจียนเอาสิ่งปฏิกูลออกมา [0:1.53, 0:1.54] เราย่อมไม่โกรธคนป่วย แต่เราจะรู้สึกสงสารและปรารถนาให้เขาหายจากโรคร้ายนั้น [0:1.54, 0:1.55] การนิ่งเฉยของเราจึงเป็นการให้ทานที่ยิ่งใหญ่ นั่นคืออภัยทาน [0:1.55, 0:1.56] การไม่จองเวร การไม่ผูกใจเจ็บ [0:1.56, 0:1.57] และการให้โอกาสเขาได้กลับมาทบทวนตนเองผ่านความสงบของเรา [0:1.57] เมตตัญจะ สัพพะโลกัสสมิง มานะสัมภาวะเย อะปริมาณัง พึงเจริญเมตตาจิตอันหาประมาณมิได้ไปในโลกทั้งปวง [0:1.57, 0:1.58]

นาขั้นบันไดในพื้นที่ภูเขา

พาร์ทที่ 3: เกียรติยศที่แท้คือการคุมใจตนเอง ไม่ใช่คำชมจากปากผู้อื่น

  • [00:07:05] จงจำไว้ว่า เกียรติยศที่แท้จริงไม่ได้มาจากคำชื่นชมของผู้อื่น [0:1.58, 0:1.59] แต่มาจากความเคารพตัวเองที่เราสามารถรักษาศีลและสติไว้ได้ในสภาวะที่ยากลำบาก [0:1.59, 0:1.60] การที่เราสามารถยิ้มได้ในยามที่ถูกด่าทอ [0:1.60, 0:1.61] การที่เราเงียบได้ในยามที่ถูกท้าทาย [0:1.61] นั่นคือเครื่องหมายของผู้ที่มีพลังจิตอันแข็งแกร่ง [0:1.61, 0:1.62] ผู้ที่มีธรรมคุ้มครองใจย่อมไม่ตกเป็นทาสของคำพูดใคร [0:1.62, 0:1.63] เราคือเจ้าของบ้าน เรามีสิทธิ์ที่จะเลือกว่าจะเปิดประตูรับแขกประเภทไหน [0:1.63, 0:1.64] หากมีใครนำขยะมาทิ้งที่หน้าบ้าน ถ้าเราไม่กวาดเอามันมาไว้ในบ้าน ขยะนั้นย่อมไม่ทำให้บ้านเราสกปรก [0:1.64, 0:1.65] ใจของเราก็เช่นกัน จงรักษาความสะอาดของใจไว้ด้วยการมีสติอยู่ทุกลมหายใจ [0:1.65, 0:1.66] ไม่ยินดียินร้ายต่อโลกธรรมที่มากระทบ [0:1.66, 0:1.67] สติมา สุขัง เอติ ผู้มีสติย่อมมีความสุข [0:1.67]

  • [00:08:18] ในพาร์ทแรกนี้เราได้เห็นความสำคัญของการเริ่มต้นที่ใจตนเอง [0:1.68] การวางตัวที่เหมาะสม และการใช้ความสงบเป็นอาวุธในการเผชิญหน้ากับโลก [0:1.68, 0:1.69] ในพาร์ทต่อ ๆ ไป เราจะมาเจาะลึกถึงวิธีการฝึกฝนที่ละเอียดขึ้นอีก [0:1.69, 0:1.70] เพื่อให้เราสามารถดำรงตนอยู่ในความสงบได้อย่างยั่งยืน ไม่ว่าสถานการณ์รอบข้างจะเลวร้ายเพียงใด [0:1.70, 0:1.71] ขอให้ทุกท่านลองกลับไปฝึกการหยุดนิ่งเพียงชั่วครู่ ก่อนที่จะตอบโต้อะไรออกไปในวันนี้ [0:1.71, 0:1.72] แล้วคุณจะพบว่า ชัยชนะที่ยิ่งใหญ่ที่สุดคือชัยชนะเหนือใจตนเอง [0:1.73]

พาร์ทที่ 4: ทลายกำแพงมานะทิฐิ และการแกล้งโง่เพื่อเลือกสนามรบ

  • [00:08:56] เมื่อเราได้เริ่มต้นเห็นความสำคัญของการนิ่งเฉยในพาร์ทแรกไปแล้ว [0:1.74] ในส่วนนี้เราจะมาเจาะลึกถึงรากเหง้าของความเจ็บปวดที่เกิดขึ้นในใจ [0:1.74, 0:1.75] เหตุใดคำพูดเพียงไม่กี่คำ จึงมีอำนาจทำให้ใจที่เคยสงบกลับร้อนรุ่มดั่งไฟแผดเผา [0:1.75, 0:1.76] เหตุใดเราจึงรู้สึกว่าศักดิ์ศรีถูกย่ำยี จนต้องลุกขึ้นมาปกป้องตัวตนอย่างสุดกำลัง [0:1.77, 0:1.78] นั่นเป็นเพราะในใจของเราทุกคนมีสิ่งที่เรียกว่า มานะทิฐิ หรือความถือตัวถือตนเป็นพื้นฐาน [0:1.78, 0:1.79] ซึ่งสิ่งนี้เองที่เป็นกำแพงกั้นไม่ให้เราเห็นความจริงของโลก [0:1.79] มานะคือความสำคัญตนผิด คิดว่าเราดีกว่าเขา เราเสมอกับเขา หรือเราต่ำกว่าเขา [0:1.80, 0:1.81] ไม่ว่าจะเป็นความรู้สึกในแง่บวกหรือแง่ลบ หากมันถูกสร้างขึ้นบนพื้นฐานของคำว่าตัวเรา มันย่อมนำมาซึ่งความทุกข์เสมอ [0:1.81, 0:1.82]

  • [00:10:07] วิชชาจะระณะสัมปันโน สุคะโต โลกะวิทู พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงเป็นผู้รู้แจ้งโลก ทรงเห็นความเป็นไปของธาตุทั้งหลาย [0:1.83] การฝึกแกล้งโง่หรือการยอมนิ่งเพื่อวางอัตตา จึงเป็นการฝึกฝนที่ตรงจุดที่สุดในการทลายมานะทิฐิ [0:1.83, 0:1.84] ลองสังเกตดูเถิดว่าในยามที่มีคนพยายามกดเราให้ต่ำลง [0:1.85] หากเราไม่มีคำว่าเราไปรับเอาความต่ำนั้นไว้ ความต่ำนั้นจะไปอยู่ที่ใด [0:1.86, 0:1.87] มันย่อมอยู่ที่ผู้ส่งสารนั่นเอง [0:1.87] แต่เพราะเรามีตัวตนที่แข็งเกล้า เราจึงรีบคว้าเอาความต่ำนั้นมาผูกติดกับใจ แล้วโวยวายด้วยความเจ็บปวด [0:1.87, 0:1.88] นี่คือกลโกงของกิเลสที่ทำให้เราตกเป็นเหยื่อซ้ำแล้วซ้ำเล่า [0:1.89] หากเราลองแกล้งโง่บ้าง แกล้งทำเป็นมองไม่เห็นการดูถูกนั้นบ้าง ใจเราจะเบาลงอย่างน่าอัศจรรย์ [0:1.89, 0:1.90] เพราะเราไม่ได้เปิดพื้นที่ให้กิเลสของผู้อื่นเข้ามาพำนักในใจเรา [0:1.90, 0:1.91]

  • [00:11:12] อัตตา หิ อัตตโน นาโถ ตนเป็นที่พึ่งแห่งตน [0:1.92] การเป็นที่พึ่งแห่งตนที่แท้จริง คือการรักษาใจไม่ให้หวั่นไหวไปตามโลกธรรม [0:1.92, 0:1.93] ลาภ ยศ สรรเสริญ สุข และเสื่อมลาภ เสื่อมยศ นินทา ทุกข์ [0:1.93, 0:1.94] สิ่งเหล่านี้คือธรรมคู่โลกที่มีมาเนิ่นนาน ไม่มีใครในโลกนี้ที่เกิดมาแล้วไม่ถูกนินทา [0:1.94, 0:1.95] แม้แต่พระพุทธองค์ผู้ทรงบริสุทธิ์หมดจด ก็ยังถูกติฉินและถูกกล่าวหาด้วยความเท็จ [0:1.95, 0:1.96] แต่ความต่างระหว่างมหาบุรุษกับปุถุชนคือการวางใจ [0:1.96] พระพุทธองค์ทรงเห็นว่าคำเหล่านั้นเป็นเพียงสภาวธรรมที่เกิดขึ้นตามเหตุปัจจัย ทรงมีอุเบกขาธรรมเป็นที่ตั้ง [0:1.97, 0:1.98] เปรียบเหมือนแผ่นดินที่ใครจะเทของสะอาดหรือของสกปรกลงไป แผ่นดินก็ไม่เคยโกรธเคืองและไม่เคยยินดี [0:1.98, 0:1.99] หากเราฝึกใจให้กว้างขวางดั่งแผ่นดิน คำพูดเสียดแทงจะกลายเป็นเพียงเม็ดทรายที่ไม่อาจสร้างบาดแผลให้กับใจเราได้เลย [0:1.99, 0:1.100] อุเบกขาสัมโพชฌังโฆ การวางใจเป็นกลางคือองค์แห่งการตรัสรู้ [0:1.101]

  • [00:12:22] จงถามใจตนเองดูว่า ที่ผ่านมาเราเหนื่อยกับการพยายามทำให้คนทั้งโลกมายอมรับเรามากแค่ไหน [0:1.101, 0:1.102] เราเสียพลังงานไปเท่าใดกับการอธิบายให้คนที่ตั้งใจจะเกลียดเรา ให้เข้าใจความดีของเรา [0:1.103, 0:1.104] นั่นคือความสูญเปล่าที่น่าเสียดายที่สุด [0:1.104] ความจริงที่เจ็บปวดแต่เป็นประโยชน์คือ เราไม่สามารถเปลี่ยนใจใครได้ด้วยการบังคับ [0:1.104, 0:1.105] แต่เราสามารถเปลี่ยนใจเราได้ด้วยการปล่อยวาง [0:1.105, 0:1.106] การแกล้งโง่คือศิลปะของการเลือกสนามรบ [0:1.106] เราไม่จำเป็นต้องลงไปสู้ในทุก ๆ หลุมที่คนขุดไว้ดักเรา [0:1.107] หากเรารู้ว่าการลงไปสู้จะทำให้ใจเราเศร้าหมอง เราก็เพียงแค่เดินเลี่ยงออกมาด้วยความสงบ [0:1.107, 0:1.108] นั่นคือชัยชนะของคนฉลาด ไม่ใช่ความพ่ายแพ้ของคนโง่ [0:1.108, 0:1.109]

ชาวนาผู้หญิงเกี่ยวข้าว

พาร์ทที่ 5: การเปลี่ยนโทสะเป็นอภัยทาน และการเลื่อนขั้นทางจิตวิญญาณ

  • [00:13:16] สัพเพ สังขารา อนิจจา สัพเพ สังขารา ทุกขา สัพเพ ธัมมา อนัตตา สังขารทั้งหลายไม่เที่ยง สังขารทั้งหลายเป็นทุกข์ ธรรมทั้งหลายไม่ใช่ตัวตน [0:1.109, 0:1.110] เมื่อเรามองเห็นความเปราะบางของตัวตน เราจะเริ่มเห็นว่าความโกรธของคนอื่นคือความไม่รู้หรือโมหะ [0:1.110, 0:1.111] เขาทำร้ายเราเพราะเขาไม่รู้ว่าเขากำลังสร้างกรรมอันหนัก [0:1.112] เขาทำร้ายเราเพราะเขากำลังถูกไฟแห่งโทสะเผาผลาญในใจ [0:1.113] การที่เรานิ่งเงียบและสงบ เปรียบเสมือนการที่เรามีน้ำเย็นในมือ แล้วเราเลือกที่จะไม่เอาไปสาดใส่กองไฟที่เขากำลังสุมอยู่ [0:1.113, 0:1.115] แต่เราเลือกที่จะดับไฟในใจเราเสียก่อน [0:1.115] เมื่อไฟในใจเราดับลง ควันไฟจากภายนอกก็ทำได้เพียงแค่ทำให้ระคายเคืองชั่วคราว [0:1.115, 0:1.116] แต่ไม่อาจสร้างความพินาศให้แก่จิตวิญญาณของเราได้เลย [0:1.117] นี่คือการใช้ปัญญาในการดับทุกข์ตามแนวทางของพระพุทธศาสนา [0:1.117, 0:1.118]

  • [00:14:20] โย จะ ปุพเพ ปะมัตติตวา ปัจฉา โส นัปปะมัชชะติ โสมัง โลกัง ปะภาเสติ ผู้ใดเมื่อก่อนประมาท ภายหลังไม่ประมาท ผู้นั้นย่อมทำโลกให้สว่างไสว [0:1.118, 0:1.119] การกลับตัวกลับใจมาเริ่มต้นใหม่ไม่ใช่เรื่องสายเกินไป [0:1.119, 0:1.120] หากในอดีตเราเคยเป็นคนใจร้อน เป็นคนที่ต้องเอาชนะทุกเรื่อง วันนี้ลองฝึกใหม่ [0:1.120, 0:1.121] เริ่มจากการสังเกตลมหายใจในยามที่ถูกตำหนิ ในขณะที่ความโกรธพุ่งพล่าน [0:1.121, 0:1.122] ให้บอกตัวเองว่านี่คือบททดสอบความแข็งแกร่งของสติ [0:1.122, 0:1.123] หากเราผ่านไปได้โดยไม่ตอบโต้ด้วยโทสะ เราคือผู้ที่เลื่อนขั้นทางจิตวิญญาณ [0:1.123, 0:1.124] จงมีความสุขกับการเห็นตัวเองนิ่งได้ จงภูมิใจในตัวเองที่สามารถควบคุมอารมณ์ได้ [0:1.124, 0:1.125] ความอิ่มเอิบใจประเภทนี้มีคุณค่ามากกว่าชัยชนะจากการเถียงชนะคนอื่นเป็นร้อยเท่าพันเท่า [0:1.125, 0:1.126] เพราะมันคือชัยชนะเหนือเงาของกิเลสที่ตามหลอกหลอนเรามาทุกภพทุกชาติ [0:1.126, 0:1.127]

  • [00:15:24] โกธัง ฆัตตวา สุขัง เสติ ฆ่าความโกรธได้ย่อมเป็นสุข [0:1.127] การฆ่าในที่นี้ไม่ใช่การทำลายล้างแบบรุนแรง แต่คือการทำให้มันหมดอำนาจเหนือจิตใจ [0:1.128, 0:1.129] เมื่อความโกรธเกิดขึ้น ให้มองดูมันด้วยสติ เห็นมันเกิดขึ้น เห็นมันตั้งอยู่ และเห็นมันดับไป [0:1.129, 0:1.130] อย่าเข้าไปเป็นผู้โกรธ จงเป็นเพียงผู้ดูความโกรธ [0:1.130, 0:1.131] เมื่อเราแยกตัวออกมาเป็นผู้สังเกตการณ์ได้ ความสำคัญตนผิดจะลดลง [0:1.131] เราจะเริ่มเห็นว่าคำด่านั้นก็ส่วนหนึ่ง หูที่ได้ยินก็ส่วนหนึ่ง ใจที่รับรู้ก็ส่วนหนึ่ง [0:1.132, 0:1.133] ไม่มีตรงไหนที่เป็นตัวเราอย่างแท้จริง เมื่อไม่มีตัวเราที่ถูกด่า ความเจ็บปวดจะอยู่ที่ใด [0:1.133, 0:1.134] มันย่อมสลายไปในธาตุอากาศ เหมือนควันที่จางหายไปในท้องฟ้าอันกว้างใหญ่ [0:1.134, 0:1.135]

  • [00:16:18] ยะทิสัง วะปะเต พีชัง ตาทิสัง ละภะเต ผะลัง บุคคลหว่านพืชเช่นใด ย่อมได้รับผลเช่นนั้น [0:1.135] การที่เราเลือกตอบโต้อย่างสงบ หรือเลือกที่จะนิ่งเพื่อดูธาตุแท้ของสถานการณ์ [0:1.136, 0:1.137] เป็นการหว่านพืชแห่งกุศลกรรมลงในใจ ผลที่ตามมาคือความสงบเยือกเย็นและการมีปัญญาที่เฉียบคม [0:1.137, 0:1.138] เราจะเริ่มอ่านใจคนได้แม่นยำขึ้น เพราะน้ำที่นิ่งย่อมสะท้อนภาพได้ชัดเจนกว่าน้ำที่กำลังกระเพื่อมด้วยแรงโทสะ [0:1.138, 0:1.139] เราจะเห็นเจตนาที่ซ่อนอยู่หลังคำพูด เห็นความกลัวที่ซ่อนอยู่หลังความก้าวร้าว [0:1.139, 0:1.140] และเห็นความโหยหาการยอมรับที่ซ่อนอยู่หลังการโอ้อวด [0:1.140, 0:1.141] เมื่อเราเห็นชัดเช่นนี้ เราจะไม่มียอดโกรธใครได้อีกเลย เพราะความเข้าใจได้ทำลายรากเหง้าของความโกรธไปเสียสิ้นแล้ว [0:1.141, 0:1.142]

  • [00:17:14] ปัญญาวะ ตัสสัตเถนะ นะรานัง รัตะนัง วะรัง ปัญญาเป็นรัตนะอันประเสริฐของนรชน [0:1.143] จงใช้ปัญญานี้เป็นเครื่องคุ้มครองใจ [0:1.143, 0:1.144] อย่าปล่อยให้คำพูดของคนที่ไม่รู้จักเราดีพอ มาทำลายความนิ่งสงบที่เราอุตส่าห์สะสมมา [0:1.144, 0:1.145] โลกนี้กว้างใหญ่และชีวิตนี้สั้นนัก เกินกว่าจะเอาเวลาไปแลกกับความโกรธเคืองใคร [0:1.145, 0:1.146] การฝึกแกล้งโง่ การวางอัตตา คือการประหยัดเวลาชีวิต [0:1.146] เพื่อให้เราได้เข้าถึงความจริงที่ยิ่งใหญ่กว่านั้น นั่นคือความสงบภายในที่ไม่มีสิ่งใดมาพราก [0:1.146, 0:1.147] ในพาร์ทที่ 2 นี้เราได้เรียนรู้ถึงการจัดการกับอัตตาและมานะทิฐิ ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญในการรักษาใจ [0:1.148, 0:1.149] ขอให้ทุกท่านค่อย ๆ ซึมซับและนำไปปรับใช้ในชีวิตประจำวัน เพื่อความเป็นอิสระจากพันธนาการของโลกธรรมทั้งหลาย [0:1.149, 0:1.150]

พาร์ทที่ 6: อานุภาพของความเงียบ และสัจจะที่ไม่จำเป็นต้องตะโกน

  • [00:18:07] ในส่วนนี้เราจะมาพูดถึงเรื่องความลับของความเงียบ ซึ่งเป็นเครื่องมือที่มีอานุภาพสูงสุดในการรับมือกับความขัดแย้ง [0:1.150, 0:1.151] โลกมักจะสอนให้เราพูดเพื่อแสดงอำนาจ สอนให้เราโต้เถียงเพื่อปกป้องความถูกต้อง [0:1.152, 0:1.153] แต่ในทางธรรมนั้น ความเงียบที่ประกอบด้วยสติ กลับเป็นสิ่งที่แสดงถึงความมีอำนาจเหนือตนเองอย่างแท้จริง [0:1.153, 0:1.154] ความเงียบไม่ใช่การยอมแพ้ แต่คือการหยุดยั้งกระแสแห่งอกุศลไม่ให้ไหลลาม [0:1.154, 0:1.155] เปรียบเสมือนการปิดประตูบ้านเมื่อพายุฝุ่นพัดผ่านมารักษา เพื่อให้ภายในบ้านยังคงความสะอาดบริสุทธิ์อยู่เสมอ [0:1.155, 0:1.156] มุนี มนัง สติสัมปันโน ผู้สงบระงับย่อมเป็นผู้มีสติอันถึงพร้อม [0:1.156, 0:1.157]

  • [00:19:09] การฝึกเป็นผู้เงียบในเวลาที่คนอื่นกำลังเร่าร้อนด้วยไฟแห่งโทสะ คือการทำหน้าที่เป็นกระจกเงาที่ซื่อตรงที่สุด [0:1.157, 0:1.158] เมื่อใครสักคนตะโกนใส่เราด้วยความโกรธแค้น หากเราตะโกนตอบ เราก็เป็นเพียงกองไฟอีกกองหนึ่งที่ช่วยให้สถานการณ์นั้นลุกโชนขึ้น [0:1.159, 0:1.160] แต่หากเรานิ่งสงบและมองเขาด้วยสายตาที่เปี่ยมด้วยความเข้าใจ ความโกรธของเขาจะไม่มีที่ยึดเกาะ มันจะสะท้อนกลับไปหาตัวเขาเองในที่สุด [0:1.160, 0:1.162] ในวินาทีนั้นเราจะได้เห็นธาตุแท้ของคนตรงหน้าอย่างชัดเจนที่สุด โดยที่เราไม่ต้องเอ่ยปากถามสักคำเดียว [0:1.162, 0:1.163] ความเงียบของเราจะบีบให้กิเลสของเขาแสดงตัวออกมาจนหมดเปลือก [0:1.164] และในขณะเดียวกัน ความเงียบนั้นจะช่วยปกป้องศีลของเราให้มั่นคงดั่งศิลา [0:1.164, 0:1.165]

  • [00:20:13] สัจจัง เว อะมะตา วาจา คำสัตย์เป็นวาจาที่ไม่ตาย [0:1.166] การที่เรานิ่งเงียบในขณะที่ถูกใส่ร้ายหรือถูกพูดจาจาบจ้วงนั้น ไม่ได้แปลว่าเรายอมรับความเท็จนั้น [0:1.166, 0:1.167] แต่นั่นคือการรักษาความสัตย์จริงไว้ในใจ ความจริงไม่จำเป็นต้องตะโกนบอกใคร เพราะความจริงมีน้ำหนักในตัวเองเสมอ [0:1.167, 0:1.168] เมื่อกาลเวลาผ่านไป ฝุ่นละอองแห่งความเข้าใจผิดจะค่อย ๆ จางหาย [0:1.169, 0:1.170] และความจริงจะปรากฏขึ้นดังดวงจันทร์ที่พ้นจากหมู่เมฆ [0:1.170] การที่เราไม่รีบอธิบายด้วยอารมณ์ จะทำให้คำพูดของเราในภายหลังมีน้ำหนักและน่าเชื่อถือ [0:1.171, 0:1.172] เพราะมันเป็นคำพูดที่ออกมาจากใจที่นิ่งและมีปัญญา [0:1.172, 0:1.173] ไม่ใช่คำพูดที่ออกมาจากความกลัวว่าจะเสียหน้า หรือความโกรธที่ถูกทำลายศักดิ์ศรี [0:1.173]

  • [00:21:12] โสจัง ธัมมัง พรหมะจะริยัง ความสะอาด ความฝึกตน และความประพฤติอันประเสริฐ [0:1.174] จงฝึกใจให้เป็นดั่งน้ำที่ใสสะอาด แม้จะมีใครโยนก้อนหินลงไป น้ำอาจกระเพื่อมเพียงชั่วครู่ แล้วก็กลับมานิ่งใสเหมือนเดิม [0:1.174, 0:1.176] สิ่งสำคัญคือการไม่เก็บก้อนหินนั้นไว้ [0:1.176] เราต้องฝึกที่จะปล่อยผ่านสิ่งกระทบทางหูให้เร็วที่สุด [0:1.176, 0:1.177] หากเราเก็บคำพูดของคนอื่นมาคิดวนเวียน เปรียบเสมือนเรากำลังเคี้ยวอาหารที่บูดเน่าซ้ำแล้วซ้ำเล่า [0:1.177, 0:1.178] ซึ่งมีแต่จะทำร้ายร่างกายและจิตใจของเราเอง [0:1.178, 0:1.179] การแกล้งโง่คือการฝึกใจไม่ให้รับเอาขยะอารมณ์ของผู้อื่นมาเป็นภาระ [0:1.179, 0:1.180] เมื่อมีใครพูดจาไม่ดี ให้บอกตัวเองว่านี่คือธุระของเขา ไม่ใช่ธุระของเรา [0:1.180, 0:1.181] หน้าที่ของเราคือรักษาความสะอาดของจิตใจตนเองให้ดีที่สุด [0:1.181, 0:1.182]

  • [00:22:15] พุทธัง สะระณัง คัจฉามิ ธัมมัง สะระณัง คัจฉามิ สังฆัง สะระณัง คัจฉามิ [0:1.182] การมีพระรัตนตรัยเป็นที่พึ่งจะช่วยให้เราไม่หวั่นไหวต่อคำคน [0:1.183] เมื่อเรามีธรรมะอยู่ในใจ เราจะรู้ว่าคุณค่าของเราไม่ได้ขึ้นอยู่กับปากของใคร [0:1.183, 0:1.184] เราไม่ได้ดีขึ้นเพราะคนชม และไม่ได้เลวลงเพราะคนด่า [0:1.184, 0:1.185] เราเป็นอย่างไรเราย่อมรู้ตัวเราดีที่สุด [0:1.185] ผู้ที่มั่นคงในความดีจะมีความนิ่งสงบเป็นเครื่องอาวุธ [0:1.185, 0:1.186] เขาย่อมไม่ยอมแลกความสงบอันประเสริฐกับชัยชนะเพียงชั่วคราวในการโต้เถียง [0:1.186, 0:1.187] การนิ่งเสียคือการรักษาความเป็นรัตนะในตนเอง ไม่ให้แปดเปื้อนด้วยโคลนตมแห่งคำพูดของผู้ที่ยังมืดบอดด้วยอวิชชา [0:1.187, 0:1.189]

  • [00:23:12] ปัญญายะ ติตถัง สัพเพ ปัญญาเป็นเครื่องข้ามพ้นจากทุกข์ทั้งปวง [0:1.189] ลองพิจารณาดูเถิดว่าคนที่คอยหาเรื่องผู้อื่น คนที่ไม่เคยหยุดพูดเพื่อเอาชนะนั้น [0:1.189, 0:1.191] เขามักจะเป็นคนที่ใจแห้งผากและไม่มีความสุขที่แท้จริงภายใน [0:1.191, 0:1.192] เขาต้องอาศัยการข่มคนอื่นเพื่อให้ตัวเองรู้สึกสูงขึ้น นี่คือความน่าสงสารที่ยิ่งใหญ่ [0:1.192, 0:1.193] หากเรามองเห็นเช่นนี้ เราจะไม่มีความอยากจะโต้เถียงกับเขาเลย [0:1.193, 0:1.194] เราจะยอมให้เขาชนะทางวาจาไป เพื่อที่เราจะได้รักษาชัยชนะทางจิตใจไว้ [0:1.194, 0:1.195] การแกล้งโง่ในสถานการณ์เช่นนี้ คือการใช้ปัญญาชั้นสูงเพื่อหลีกเลี่ยงการสร้างวิบากกรรมร่วมกัน [0:1.195, 0:1.196] เราตัดวงจรแห่งเวรด้วยการไม่จองเวร เราดับไฟแห่งความขัดแย้งด้วยการไม่เพิ่มเชื้อ [0:1.196, 0:1.197] นี่คือทางเดินของนักปราชญ์ที่มุ่งเน้นความหลุดพ้นมากกว่าความเด่นดัง [0:1.197, 0:1.198]

  • [00:24:20] นะ หิ เวเรนะ เวรานิ สัมมันตีธะ กุดาจะนัง อะเวเรนะ จะ สัมมันติ เอสะ ธัมโม สะนันตะโน [0:1.198] เวรย่อมไม่ระงับด้วยการจองเวร แต่เวรย่อมระงับด้วยการไม่จองเวร นี่เป็นธรรมเก่าแก่ [0:1.198, 0:1.199] การรักษาใจให้ปราศจากเวร เริ่มจากการระงับวาจาที่เป็นโทษในวินาทีที่เราโกรธ [0:1.200] วาจาของเรามักจะเป็นพิษ แม้เราจะคิดว่าเราพูดความจริง [0:1.200, 0:1.201] แต่น้ำเสียงและเจตนาที่เจือด้วยโทสะ ย่อมทำลายคุณค่าของความจริงนั้นไปเสียสิ้น [0:1.201, 0:1.202] จงฝึกที่จะแกล้งโง่เพื่อหยุดการพูดในขณะที่ใจยังไม่สงบ [0:1.202, 0:1.203] รอจนกว่าไฟในใจมอดลง รอจนกว่าปัญญาจะเข้ามาแทนที่ [0:1.203, 0:1.204] แล้วเราจะพบว่าหลายเรื่องที่เราอยากจะพูดโต้ตอบในตอนแรก กลับเป็นเรื่องที่ไม่จำเป็นต้องพูดเลยก็ได้ [0:1.204, 0:1.205] ความสงบที่เกิดจากการไม่พูด จะมีพลังมากกว่าคำพูดร้อยพันคำในการแก้ปัญหา [0:1.205, 0:1.206]

  • [00:25:34] สัพพะระสัง ธัมมะระโส ชินาติ รสแห่งธรรมย่อมชนะรสทั้งปวง [0:1.207] เมื่อเราฝึกฝนการวางอัตตาและการนิ่งสงบได้บ่อยครั้งเข้า [0:1.207, 0:1.208] เราจะเริ่มสัมผัสได้ถึงรสแห่งธรรม นั่นคือความอิ่มใจที่เบาสบาย [0:1.208, 0:1.209] ไม่หนักอึ้งเหมือนตอนที่เถียงชนะคนอื่น [0:1.209] ความภูมิใจในการชนะใจตนเองนั้น เป็นรสชาติที่หอมหวานและยั่งยืนกว่าชื่อเสียง หรือการยอมรับจากโลกภายนอก [0:1.209, 0:1.210] เราจะเริ่มรู้สึกว่าการถูกมองว่าโง่ บางครั้งกลับเป็นความสะดวกสบายอย่างยิ่ง [0:1.211] เพราะไม่มีใครมาคาดหวังอะไรจากเรา ทำให้เรามีเวลาอยู่กับตัวเองมากขึ้น [0:1.211, 0:1.213] มีเวลาพิจารณาธรรมมากขึ้น และมีอิสระจากการถูกพันธนาการด้วยความคาดหมายของคนรอบข้าง [0:1.213]

  • [00:26:30] เอตัง สันตัง เอตัง ปะณีตัง ความสงบนั่นเองเป็นสิ่งทีประเสริฐ ความระงับนั่นเองเป็นสิ่งที่ประณีต [0:1.214] จงเป็นผู้ที่คนอื่นเข้าถึงยากด้วยอารมณ์ แต่เข้าถึงง่ายด้วยความเมตตา [0:1.215] หมายถึงว่าใครจะเอาอารมณ์ร้อนมาฝากเรา เขาก็หาทางเข้าไม่เจอเพราะเรามีความนิ่งสงบเป็นกำแพง [0:1.215, 0:1.217] แต่ใครที่มาด้วยความทุกข์ เขาสามารถสัมผัสได้ถึงความเย็นจากใจของเราที่พร้อมจะแบ่งปัน [0:1.217, 0:1.218] การวางตัวเช่นนี้จะทำให้ชีวิตของเรามีคุณภาพ [0:1.218, 0:1.219] เราไม่ต้องคอยวิ่งไล่แก้ข่าว ไม่ต้องคอยอธิบายสิ่งที่คนไม่พร้อมจะฟัง [0:1.219, 0:1.220] เพียงแคิตั้งมั่นอยู่ในความดี และนิ่งสงบดังมหาสมุทรที่รับน้ำจากแม่น้ำทุกสายได้โดยไม่ล้นสั่นคลอน [0:1.220, 0:1.221] ในพาร์ทที่ 3 นี้ขอให้ทุกท่านจงตระหนักถึงพลังของความเงียบ และการวางตัวให้เป็นธรรมะ เพื่อที่เราจะได้มีชีวิตที่เบาสบายและงดงามในทุกสถานการณ์ [0:1.221, 0:1.222]

พาร์ทที่ 7: ขันติธรรมและการเจริญเมตตาต่อคนพาล

  • [00:27:40] ในเส้นทางของการพัฒนาจิตใจนั้น เครื่องมือหนึ่งที่เราขาดไม่ได้เลยคือ ขันติ หรือความอดทนอดกลั้น [0:1.223, 0:1.224] ซึ่งพระพุทธองค์ทรงตรัสสรรเสริญว่าเป็นตบะอย่างยิ่ง [0:1.224, 0:1.225] การแกล้งโง่หรือการนิ่งเฉยที่เราได้พูดถึงมาตลอดนั้น หากขาดซึ่งขันติเสียแล้วก็ไม่อาจกระทำได้อย่างมั่นคง [0:1.225, 0:1.226] เพราะแรงกดดันจากคำพูดและท่าทีของคนรอบข้าง เปรียบเสมือนลมพายุที่คอยโบกโบยให้เปลวไฟแห่งความโกรธลุกโชนขึ้น [0:1.226, 0:1.227] การมีขันติจึงไม่ใช่การอดทนแบบข่มขืนใจ แต่คือความอดทนที่ประกอบด้วยปัญญา [0:1.228, 0:1.229] คือการรู้เท่าทันว่าความเร่าร้อนทั้งหลายล้วนเกิดขึ้นเพียงชั่วคราว และมันจะดับไปเองหากเราไม่เข้าไปคลุกคลีกับมัน [0:1.229, 0:1.230] ขันตี ปะระมัง ตะโป ตีติกขา ความอดทนคือตบะอย่างยิ่ง [0:1.230, 0:1.231]

  • [00:28:53] การฝึกแกล้งโง่ในยามที่ถูกทดสอบทางอารมณ์ คือการใช้ขันติเป็นเกาะกำบังใจ [0:1.231, 0:1.232] ลองพิจารณาดูเถิดว่าในวันที่เราถูกตำหนิด้วยความไม่เป็นธรรม หากเราขาดขันติ ใจเราจะรีบตอบโต้ ปากเราจะรีบเถียง [0:1.232, 0:1.233] และผลที่ตามมาคือความวิบัติของความสัมพันธ์และชื่อเสียง [0:1.233, 0:1.234] แต่หากเรามีขันติที่แข็งแกร่ง เราจะสามารถยืนนิ่งดูอารมณ์ที่พุ่งพล่านนั้นได้ เหมือนคนยืนอยู่บนฝั่งที่มองดูคลื่นซัดสาดขอบสระ [0:1.234, 0:1.235] คลื่นจะแรงเพียงใดก็ไม่อาจทำให้คนยืนบนฝั่งเปียกโชกได้ [0:1.235, 0:1.237] การนิ่งเฉยจึงเป็นความสง่างามที่เกิดจากพลังภายใน เป็นพลังที่ควบคุมตัวเองได้ ก่อนจะไปควบคุมสิ่งอื่นใดในโลก [0:1.237, 0:1.238]

  • [00:29:51] สัจเจนะ กิตติง ปัปโปติ ความสัตย์จริงในที่นี้คือความซื่อสัตย์ต่อความดีของตนเอง [0:1.238, 0:1.239] เราไม่จำเป็นต้องประกาศให้โลกรู้ว่าเราเป็นคนดี แต่เราต้องเป็นคนดีในสายตาของตัวเองให้ได้ก่อน [0:1.239, 0:1.240] ในเวลาที่คนอื่นพยายามป้ายสีหรือทำให้เราดูด้อยค่า [0:1.240, 0:1.242] การแกล้งโง่คือการไม่ลงไปเกลือกกลั้วกับความเท็จเหล่านั้น [0:1.242] เพราะคนที่มีความสัตย์ย่อมมีความมั่นใจในตัวเอง เขาย่อมรู้ว่าทองแท้ย่อมไม่แพ้ไฟ [0:1.242, 0:1.243] คำพูดที่พยายามบิดเบือนความจริงจะแพ้ภัยตัวเองไปในที่สุด [0:1.243, 0:1.244] จงให้เวลาเป็นเครื่องพิสูจน์ และให้การกระทำที่สม่ำเสมอเป็นพยาน [0:1.244, 0:1.245] การที่เรานิ่งเงียบไม่ได้หมายความว่าเรายอมรับความผิด แต่หมายความว่าเราเคารพในความจริง จนไม่อาจลดตัวลงไปถกเถียงกับผู้ที่ยังมืดบอดในสัจจะ [0:1.245, 0:1.246]

  • [00:31:00] สัพเพ สัตตา อะเวรา โหนตุ อัพยาปัชฌา โหนตุ อะนีฆา โหนตุ สุขี อัตตานัง ปะริหะรันตุ [0:1.247] สัตว์ทั้งหลายทั้งปวง จงเป็นสุขเป็นสุขเถิด อย่าได้มีเวรแก่กันและกันเลย [0:1.247, 0:1.249] อย่าได้เบียดเบียนซึ่งกันและกันเลย อย่าได้มีทุกข์กายทุกข์ใจเลย [0:1.249] จงมีความสุขกายสุขใจ รักษาตนให้พ้นจากทุกข์ภัยทั้งสิ้นเถิด [0:1.249, 0:1.250] การเจริญเมตตาภาวนาคู่ไปกับการฝึกขันติ จะทำให้การแกล้งโง่ของเรานุ่มนวลและไม่เคร่งเครียด [0:1.250, 0:1.251] เมื่อเราถูกกระทำ ให้เราลองแผ่เมตตาให้แก่ผู้ที่กระทำเรา [0:1.251, 0:1.252] เขาน่าสงสารเพราะเขากำลังถูกไฟแห่งโทสะแผดเผา [0:1.252, 0:1.253] เขาน่าสงสารเพราะเขากำลังสร้างวิบากกรรมที่จะตามไปทำร้ายเขาในอนาคต [0:1.253, 0:1.254] เมื่อความเมตตาเกิดขึ้น ความโกรธจะจางหายไปเองโดยอัตโนมัติ [0:1.254] และเราจะสามารถนิ่งเฉยได้อย่างเป็นธรรมชาติ ไม่ใช่การนิ่งแบบกัดฟันอดทน [0:1.254, 0:1.255] แต่เป็นการนิ่งแบบผู้ใหญ่ที่มองดูเด็กกำลังงอแง เป็นความสงบที่เปี่ยมด้วยความเอ็นดูและความปรารถนาดี [0:1.255, 0:1.257] ซึ่งพลังแห่งความเมตตานี้เองที่จะเป็นเกราะป้องกันไม่ให้พลังงานลบจากภายนอก เข้ามาทำลายความสงบในใจเราได้ [0:1.257, 0:1.258]

  • [00:32:35] ขะมา พะลัง วะ ยะตีนัง ความอดทนเป็นกำลังของผู้ปฏิบัติธรรม [0:1.258] ความอดทนไม่ใช่ความอ่อนแอ แต่คือพลังงานที่ถูกสะสมไว้เพื่อสิ่งที่ยิ่งใหญ่กว่า [0:1.259, 0:1.260] การที่เราไม่ตอบโต้ด้วยอารมณ์ คือการสะสมพลังงานแห่งสติ ทำให้เรามีกำลังในการพิจารณาธรรมได้ลึกซึ้งขึ้น [0:1.260, 0:1.261] ในยามที่โลกหยิบยื่นความทุกข์มาให้ จงใช้มันเป็นครูฝึก [0:1.261, 0:1.262] คำพูดแทงใจคือบทเรียนเรื่องการวางตัวตน ท่าทีที่ดูถูกคือบทเรียนเรื่องการปล่อยวางความยึดมั่นถือมั่น [0:1.262, 0:1.263] หากเราผ่านบทเรียนเหล่านี้ไปได้ด้วยความสงบ เราจะพบว่าจิตใจของเรามีความเบาสบายและมั่นคงขึ้นเรื่อย ๆ [0:1.263, 0:1.265] เปรียบเสมือนต้นไม้ใหญ่ที่ยิ่งผ่านลมพายุ รากของมันก็ยิ่งหยั่งลึกและมั่นคงแข็งแรงขึ้นเท่านั้น [0:1.265, 0:1.266]

  • [00:33:36] สัพพะปาปัสสะ อาการะณัง การไม่ทำบาปทั้งปวงคือเกราะป้องกันภัยที่แท้จริง [0:1.266, 0:1.267] จงระลึกนึกเสมอว่าบาปที่เกิดจากวาจานั้นทำง่ายและส่งผลรุนแรง [0:1.267, 0:1.268] การพูดประชดประชัน การพูดส่อเสียด หรือการพูดเพื่อเอาชนะเพียงชั่วคราว [0:1.268, 0:1.269] ล้วนเป็นเมล็ดพันธุ์แห่งความทุกข์ที่เราหว่านลงไปในใจตนเอง [0:1.269, 0:1.270] การแกล้งโง่จึงเป็นการป้องกันไม่ให้เราสร้างบาปใหม่ทางวาจา เป็นการรักษาความบริสุทธิ์ของศีลไว้ในยามที่ถูกยั่วยุ [0:1.270, 0:1.271] ผู้ที่รักษาศีลได้ในเวลาที่อารมณ์พุ่งพล่าน คือผู้ที่มีตบะแก่กล้า [0:1.271, 0:1.272] เขาย่อมเป็นที่รักของเทวดาและมนุษย์ทั้งหลาย เพราะความสงบของเขามีกลิ่นหอมยิ่งกว่าน้ำหอมใดในโลก [0:1.272, 0:1.273] เป็นกลิ่นหอมแห่งศีลธรรมที่เย็นกายสบายใจแก่ผู้ที่อยู่ใกล้ชิด [0:1.273, 0:1.274]

  • [00:34:40] อัปปะมาโท อะมะตัง ปะทัง ความไม่ประมาทเป็นทางแห่งความไม่ตาย [0:1.274, 0:1.275] การมีสติอยู่ทุกขณะจิต คือความไม่ประมาทในการฝึกแกล้งโง่นั้น [0:1.275, 0:1.276] เราก็ไม่ประมาทต่อกิเลสตัวเล็ก ๆ ที่อาจซ่อนอยู่ในความนิ่งของเรา [0:1.276] บางครั้งเรานิ่งแต่ใจกลับก่นด่า บางครั้งเรานิ่งแต่ใจกลับอาฆาต นั่นยังไม่ใช่การนิ่งที่แท้จริง [0:1.276, 0:1.277] จงหมั่นตรวจสอบใจตนเองว่าความนิ่งของเราประกอบด้วยธรรมะหรือไม่ [0:1.278] หากยังมีความขุ่นมัว จงใช้ลมหายใจเป็นเครื่องซักฟอกใจ [0:1.278, 0:1.279] หายใจเข้าให้รู้เท่าทันอารมณ์ หายใจออกให้ปล่อยวางความขุ่นมัว [0:1.279, 0:1.280] เมื่อใจสะอาดแล้ว การนิ่งเฉยของเราจะเป็นประดุจพระจันทร์ที่ฉายแสงนวลตา ให้ความร่มเย็นแก่โลกธรรมที่เร่าร้อนรอบตัวเรา [0:1.280, 0:1.281]

  • [00:35:43] สุขา สังฆัสสะ สามัคคี ความพร้อมเพรียงของหมู่คณะนำมาซึ่งความสุข [0:1.282] การรู้จักวางตัว รู้จักนิ่ง และรู้จักยอมในสิ่งที่ควรยอม คือรากฐานของความสามัคคีในสังคม [0:1.283, 0:1.284] ที่ทุกคนอยากจะเด่นอยากจะชนะ ย่อมเกิดความขัดแย้งไม่สิ้นสุด [0:1.284, 0:1.285] หากเรายอมเป็นผู้ที่ดูเหมือนจะแพ้ แต่ทำให้ส่วนรวมสงบสุข นั่นคือความเสียสละที่ยิ่งใหญ่ [0:1.285, 0:1.286] การแกล้งโง่เพื่อรักษาบรรยากาศ เพื่อลดความขัดแย้งคือการสร้างมหากุศล [0:1.286, 0:1.287] เรากำลังทำหน้าที่เป็นตัวประสานที่ทำให้ฟันเฟืองของสังคมเดินหน้าต่อไปได้โดยไม่ขัดข้อง [0:1.287, 0:1.288] จงภูมิใจในบทบาทของผู้ปิดทองหลังพระ ที่ไม่มีใครเห็นความเก่งกาจ [0:1.288, 0:1.289] แต่ผลลัพธ์คือความร่มเย็นของหมู่คณะที่ปรากฏชัดเจน [0:1.289]

  • [00:36:46] อัตตานัง ทะมะยันติ ปัณฑิตา บัณฑิตย่อมฝึกตน [0:1.290] จงฝึกตนให้เป็นผู้ที่โลกทำร้ายไม่ได้ ไม่ใช่ด้วยการสร้างเกราะที่แข็งกระด้าง [0:1.290, 0:1.291] แต่ด้วยการสร้างใจที่อ่อนโยนแต่แข็งแกร่ง ใจที่นิ่งสงบดุจท้องฟ้าที่กว้างใหญ่ [0:1.291, 0:1.292] ไม่ว่าเมฆหมอกแห่งคำนินทาจะพัดผ่านไปกี่หมื่นครั้ง ท้องฟ้าก็ยังคงเป็นท้องฟ้าที่สะอาดและกว้างขวางเหมือนเดิม [0:1.292, 0:1.293] ความทุกข์ไม่เคยทำร้ายท้องฟ้า ความโกรธไม่เคยทำให้ท้องฟ้าเล็กลง [0:1.293, 0:1.294] หากเราทำใจให้เป็นดั่งท้องฟ้าได้ โลกทั้งใบก็จะไม่มีอะไรมาทำร้ายเราได้อีกเลย [0:1.294, 0:1.295] ในพาร์ทที่ 4 นี้ขอให้ทุกท่านจงยึดมั่นในขันติธรรมและฝึกใจให้หนักแน่นดั่งขุนเขา เพื่อเราจะได้เป็นอิสระจากความวุ่นวายทั้งปวงและพบกับสันติสุขที่แท้จริง [0:1.296, 0:1.297]

พาร์ทที่ 8: จิตว่างจากคำชมและคำด่า ทวงคืนอำนาจควบคุมความสุข

  • [00:37:43] เมื่อเราเดินทางมาถึงจุดนี้ เราเริ่มมองเห็นภาพรวมของการรักษาใจได้ชัดเจนยิ่งขึ้น [0:1.298] หัวใจสำคัญที่จะทำให้เราดำรงตนอยู่ในโลกอย่างไม่เป็นทุกข์ คือการทำความเข้าใจกับโลกธรรม 8 [0:1.299, 0:1.300] อันประกอบไปด้วยคู่ธรรมที่อยู่คู่กับโลกมาทุกยุคทุกสมัย คือ มีลาภ-เสื่อมลาภ มียศ-เสื่อมยศ มีสรรเสริญ-มีนินทา มีสุข-และมีทุกข์ [0:1.300, 0:1.301] สิ่งเหล่านี้คือคลื่นที่ซัดสาดเข้าหาชีวิตเราตลอดเวลา [0:1.301, 0:1.302] การฝึกแกล้งโง่หรือการวางตัวนิ่งเฉย แท้จริงแล้วคือการสร้างฐานใจให้มั่นคง เพื่อไม่ให้เราไหลไปตามกระแสของคลื่นเหล่านั้น [0:1.303, 0:1.304] เมื่อถูกชมเราไม่ฟู เมื่อถูกด่าเราไม่ฟุบ นี่คือวิถีของผู้ที่มีธรรมะเป็นที่พึ่ง [0:1.304, 0:1.305]

  • [00:38:49] อนิจจา วะตะ สังขารา สังขารทั้งหลายไม่เที่ยงหนอ [0:1.305] การฝึกอุเบกขาธรรมหรือการวางใจเป็นกลาง เป็นทักษะที่ต้องอาศัยการฝึกฝนอย่างสม่ำเสมอ [0:1.305, 0:1.306] อุเบกขาในที่นี้ไม่ใช่ความเฉยเมยแบบไม่รู้ร้อนรู้หนาว หรือความไม่รับผิดชอบ [0:1.307, 0:1.308] แต่คือความสงบนิ่งที่เกิดจากการมองเห็นความจริง ว่าทุกสิ่งที่มากระทบเรานั้นมีเหตุปัจจัยของมันเอง [0:1.308, 0:1.309] และมันก็ต้องเป็นไปตามกฎของธรรมชาติ [0:1.309] เมื่อมีคนเข้ามาตำหนิเราด้วยอารมณ์ หากเราวางอุเบกขาได้ เราจะมองเห็นอารมณ์ของเขาเป็นเพียงสภาวธรรมอย่างหนึ่ง [0:1.310, 0:1.311] ที่เกิดขึ้นเพราะความไม่รู้ หรือเพราะความคับแค้นใจในอดีตของเขา [0:1.311, 0:1.312] เราจึงนิ่งเงียบได้เพราะเรารู้ว่าการโต้ตอบไม่ได้ช่วยให้ความจริงเปลี่ยนไป [0:1.312, 0:1.313] แต่การนิ่งจะช่วยให้ความรุนแรงจบลงที่ใจเราเอง [0:1.313] อุเบกขาสะหะคะเตนะ เจตะสา ด้วยใจที่ประกอบด้วยอุเบกขา [0:1.413, 0:1.314]

  • [00:40:07] การวางตัวเป็นคนแกล้งโง่ในบางสถานการณ์ คือการรักษาอิสรภาพของหัวใจ [0:1.314, 0:1.315] ลองคิดดูเถิดว่าหากใครพูดอะไรมาแล้วเราต้องรู้สึกตามเขาทุกประการ [0:1.315, 0:1.316] นั่นหมายความว่าเราได้มอบอำนาจในการคุมความสุขของเราไว้ในมือผู้อื่น [0:1.316, 0:1.317] เขาชมเราจึงมีความสุข เขาด่าเราเราจึงมีความทุกข์ ชีวิตเช่นนี้ย่อมหาความสงบได้ยากยิ่ง [0:1.317, 0:1.318] เพราะโลกนี้มีคนนับล้านที่มีความคิดเห็นต่างกัน [0:1.318, 0:1.319] การนิ่งเฉยและแกล้งทำเป็นไม่ยินดียินร้ายต่อคำนินทา จึงเป็นการทวงคืนอำนาจเหนือจิตใจเรากลับมา [0:1.319, 0:1.320] เราเลือกที่จะนิ่งเพราะเราเห็นว่าความสงบนั้นมีค่า มากกว่าการพิสูจน์ตนเองให้คนที่ไม่ได้รักเราได้รับรู้ [0:1.320, 0:1.321]

  • [00:41:13] นัตถิ ปูชา ปะระมา ลาภา ลาภทั้งหลายไม่จำเด่นเท่าบูชาด้วยธรรม [0:1.322] การบูชาด้วยธรรมที่ยิ่งใหญ่ที่สุดคือการปฏิบัติบูชา [0:1.322, 0:1.323] การที่เราสามารถควบคุมอารมณ์โทสะไม่ให้พุ่งพล่านออกมาในยามที่ถูกทดสอบ [0:1.323, 0:1.324] นั่นคือการบูชาพระพุทธองค์ด้วยการลงมือทำ [0:1.324] ในวินาทีที่เราเลือกที่จะนิ่งและวางอัตตา ใจเราจะสว่างไสวด้วยปัญญา [0:1.324, 0:1.325] เราจะเห็นว่าเกียรติยศที่แท้จริงคือความสงบภายใน ไม่ใช่เสียงปรบมือจากภายนอก [0:1.325, 0:1.326] จงฝึกที่จะยินดีในความเงียบ ยินดีในการถูกมองข้ามบ้างในบางเวลา [0:1.326, 0:1.327] เพราะในความไม่มีตัวตนนั้นมีความเบาสบายอย่างที่สุดซ่อนอยู่ [0:1.327, 0:1.328] เมื่อไม่มีใครสนใจ เราก็มีเวลาที่จะอยู่กับลมหายใจและพิจารณาธรรมได้อย่างเต็มที่ [0:1.328, 0:1.329]

  • [00:42:09] สัพเพ ธัมมา อนัตตา ธรรมทั้งหลายไม่ใช่ตัวตน [0:1.329] หัวใจของการแกล้งโง่คือการถอนความยึดมั่นในตัวตน หรือการลดมานะที่ว่าฉันเป็นนั่นเป็นนี่ [0:1.330, 0:1.331] เมื่อใครมาว่าเราโง่ ถ้าเราไม่มีตัวตนที่ชื่อว่าคนฉลาดไปรับเอาคำนั้นไว้ ความเจ็บปวดก็ไม่อาจเกิดขึ้นได้ [0:1.331, 0:1.332] คำว่าโง่เป็นเพียงเสียงที่ผ่านมาทางอากาศแล้วก็ดับไป [0:1.333] ความทุกข์ที่เกิดขึ้นจริงนั้นมาจากการที่ใจเราไปคว้าเอาเสียงนั้นมาตีตราใส่ตัวเอง [0:1.334] แล้วพยายามจะสะบัดมันออกด้วยการโต้เถียง [0:1.334, 0:1.335] หากเรานิ่งและยอมรับในใจว่า เออ...เขาจะว่าอย่างไรก็เรื่องของเขา [0:1.335, 0:1.336] แต่ใจเรายังนิ่งสงบดังยอดเขาที่ไม่มีเมฆหมอกเข้าถึง นั่นแหละคือที่สุดของการฝึกฝน [0:1.336, 0:1.337]

  • [00:43:07] ยะถาวาริวะหา ปูรา ปะริปูเรนติ สาคะรัง เปรียบเหมือนแม่น้ำที่ไหลไปสู่มหาสมุทร ย่อมทำให้มหาสมุทรเต็มบริบูรณ์ฉะนั้น [0:1.337, 0:1.338] จงฝึกใจให้กว้างขวางดั่งมหาสมุทร [0:1.338, 0:1.339] มหาสมุทรสามารถรองรับน้ำเสียจากท่อระบายน้ำ และรองรับน้ำสะอาดจากสายฝนโดยไม่เปลี่ยนสีและรสชาติ [0:1.339, 0:1.340] มันทำหน้าที่ของมันไปอย่างมั่นคง [0:1.340] ใจของเราก็ควรเป็นเช่นนั้น รับฟังทุกคำวิจารณ์ รับรู้ทุกคำชื่นชม แต่ไม่เอามาเป็นของตน [0:1.341] เพียงแค่รู้ว่ามีสิ่งนี้เกิดขึ้น แล้วก็ปล่อยให้มันไหลผ่านไปตามทางของมันเอง [0:1.342, 0:1.343] การนิ่งเงียบอย่างมีชั้นเชิงจะทำให้คนรอบข้างรู้สึกถึงพลังความมั่นคงในตัวเรา โดยเราไม่ต้องโอ้อวดความเก่งกาจเลยแม้แต่นิดเดียว [0:1.343, 0:1.344] นี่คือวิถีของผู้ที่โตทางจิตวิญญาณ ที่ไม่ต้องการชัยชนะที่ว่างเปล่า แต่ต้องการความหลุดพ้นที่แท้จริง [0:1.345, 0:1.346]

พาร์ทที่ 9: ความสัตย์จริงในใจ และการเป็นคนโง่ที่โลกสลัดทิ้ง

  • [00:44:18] สัจจัง โว อะมะตา วาจา คำสัตย์เป็นวาจาที่ไม่ตาย [0:1.346] ความสัตย์จริงที่ยิ่งใหญ่คือความจริงใจต่อความรู้สึกตนเอง [0:1.346, 0:1.347] หากในใจเรายังโกรธ จงรู้ว่าโกรธ อย่าแกล้งทำเป็นนิ่งแต่ในใจกำลังวางแผนแก้แค้น นั่นไม่ใช่การวางอัตตาที่ถูกต้อง [0:1.347, 0:1.349] จงใช้สติสำรวจความขุ่นมัว แล้วใช้เมตตาชำระมันออกไป [0:1.349] การแกล้งโง่ที่งดงามต้องออกมาจากใจที่โปร่งเบาจริง ๆ คือโง่เพราะไม่อยากเอาเรื่อง [0:1.349, 0:1.351] โง่เพราะเห็นว่าเรื่องนั้นไร้สาระเกินกว่าจะเสียเวลาชีวิต [0:1.351] เมื่อใจเราซื่อสัตย์ต่อความสงบ โลกภายนอกจะวุ่นวายเพียงใด ก็ทำได้เพียงแค่เป็นภาพสะท้อนที่ผ่านมาแล้วก็ผ่านไป [0:1.351, 0:1.353] ไม่สามารถฝังรากลึกในใจที่ใสสะอาดของเราได้เลย [0:1.353]

  • [00:45:19] อัปปะมาโท อะมะตัง ปะทัง ความไม่ประมาทเป็นทางแห่งความไม่ตาย [0:1.354] จงอย่าประมาทต่อคำพูดเล็ก ๆ ที่อาจทำลายความสัมพันธ์ยาวนาน [0:1.354, 0:1.355] การนิ่งในเวลาที่ควรนิ่ง คือการประหยัดบุญและประหยัดพลังชีวิต [0:1.355] คนเรามักจะเสียใจกับสิ่งที่พูดออกมาตอนโกรธ มากกว่าเสียใจกับสิ่งที่ไม่ได้พูด [0:1.356] การแกล้งโง่จึงเป็นประตูกันบาปทางวาจาที่ดีที่สุด [0:1.357] ในพาร์ทที่ 5 นี้ขอให้ทุกท่านจงหนักแน่นดั่งแผ่นดิน และสงบนิ่งดั่งน้ำในบ่อที่ลึกจนมองไม่เห็นก้น [0:1.358, 0:1.359] เพื่อเตรียมพร้อมรับมือกับทุกพายุที่มักจะพัดผ่านเข้ามาทดสอบกำลังใจเราอยู่เสมอ [0:1.359, 0:1.360] ความสุขที่แท้จริงรอเราอยู่ในความนิ่งนั้นเอง [0:1.360, 0:1.361]

พาร์ทที่ 10: การฝึกแกล้งโง่เพื่อคัดกรองคน

  • [56:16] ในการเดินทางอยู่บนโลกใบนี้ เราไม่อาจหลีกเลี่ยงการปฏิสัมพันธ์กับผู้คนหลากหลายประเภท (0:06)

  • [56:23] บางคนมาเพื่อเกื้อกูล แต่บางคนมาเพื่อทดสอบความอดทนของใจ (0:13)

  • [56:32] การฝึกแกล้งโง่และวางอัตตาที่เราได้เรียนรู้มา มีอานุภาพสำคัญอีกประการหนึ่งคือ (0:22)

  • [56:40] มันทำหน้าที่เป็นเครื่องมือคัดกรองคนได้อย่างยอดเยี่ยม (0:30)

  • [56:45] เมื่อเราทำตัวเป็นคนนิ่ง ไม่รีบอวดรู้ ไม่รีบโต้เถียง และไม่รีบแสดงอำนาจ (0:30)

  • [56:53] เราจะเห็นธาตุแท้ของคนรอบข้างได้อย่างชัดเจนที่สุด (0:37)

  • [56:57] คนที่มีใจต่ำทรามย่อมถือโอกาสนี้ข่มเหงและดูถูก (0:45)

  • [57:04] แต่คนที่มีใจสูงส่งย่อมแสดงความเมตตาและให้เกียรติ (0:52)

  • [57:09] นี่คือการคัดกรองเพื่อนแท้ออกจากเพื่อนเทียม โดยที่เราไม่ต้องลงแรงทำอะไรเลย (0:52)

  • [57:17] อเสวนา จะ พาลานัง ปัณฑิตานัญ จะ เสวนา การไม่คบคนพาล และการคบหาบัณฑิต (1:00)

  • [57:26] พระพุทธองค์ทรงสอนให้เราฉลาดในการเลือกสังคม (1:09)

  • [57:31] แต่การจะรู้ว่าใครเป็นพาลหรือใครเป็นบัณฑิตนั้น บางครั้งต้องใช้เวลาและการสังเกตที่เงียบสงบ (1:21)

  • [57:40] การที่เราแกล้งไม่รู้บ้างในบางสถานการณ์ จะทำให้คนพาลตายใจและเผยตัวตนออกมา (1:28)

  • [57:48] เขาจะแสดงความโอหัง แสดงความเห็นแก่ตัว หรือแสดงเจตนาที่ไม่บริสุทธิ์ออกมาเพราะคิดว่าเราไม่ทันคน (1:36)

  • [57:58] ในขณะเดียวกัน บัณฑิตที่แท้จริงจะยังคงความเสมอต้นเสมอปลาย ยังคงรักษาศีลและคำสัตย์ไม่ว่าเราจะอยู่ในสถานะใด (1:44)

  • [58:08] การนิ่งเพื่อดูใจคนจึงเป็นปัญญาทางโลกที่สอดคล้องกับทางธรรม (2:00)

  • [58:14] เพื่อที่เราจะได้รักษาใจของเราไม่ให้แปดเปื้อนไปกับคนที่ไม่คู่ควร (2:07)

  • [58:20] และได้ทุ่มเทเวลากับคนที่มีคุณค่าต่อชีวิตเราอย่างแท้จริง (2:14)

 

[58:26] การสร้างบารมีท่ามกลางคนพาล

  • [58:26] ธัมโม หะเว รักขะติ ธัมมะจาริง ธรรมนั่นแหละย่อมรักษาผู้ประพฤติ ธรรม (2:20)

  • [58:33] การรักษาใจให้เป็นกุศลท่ามกลางคนพาลคือบททดสอบที่ยิ่งใหญ่ (2:20)

  • [58:39] หากมีคนมาพูดจาดูหมิ่นเพราะเขาเห็นว่าเรานิ่งและยอมคน (2:33)

  • [58:45] จงบอกตัวเองว่านี่คือโอกาสในการสร้างบารมี เรากำลังฝึกการให้อภัยอย่างสิ้นเชิง (2:40)

  • [58:53] การไม่ถือสาคือการไม่เปิดทางให้อกุศลกรรมเข้ามาเกาะกินใจ (2:48)

  • [58:59] เมื่อเรามีความนิ่งสงบเป็นธรรมคุ้มใจ ใครก็ทำร้ายเราไม่ได้ (2:55)

  • [59:05] เพราะสิ่งที่จะทำร้ายใจเราได้จริงๆ ไม่ใช่คำพูดของคนอื่น (3:03)

  • [59:10] แต่คือความโกรธที่เราสร้างขึ้นมาเองต่างหาก (3:03)

  • [59:14] จงเป็นผู้ที่สงบเย็นอยู่ภายใน แม้ภายนอกจะดูเหมือนพ่ายแพ้ในทางโลก (3:09)

  • [59:22] แต่ในทางธรรมเราคือผู้ชนะที่มีความงดงามและมั่นคงอย่างที่สุด (3:16)

 

[59:29] ความยุติธรรมของกฎแห่งกรรม

  • [59:29] นะ หิ ปาปัง กะตัง กัมมัง สัชฌุ ขีรัง วะ มุญจะติ บาปที่ทำแล้วย่อมไม่ให้ผลทันทีเหมือนนมสดที่ยังไม่แปรสภาพ (3:22)

  • [59:41] คนเรามักจะคิดว่าการพูดแรงเอาชนะได้ในวันนี้คือชัยชนะ (3:35)

  • [59:47] แต่ความจริงแล้วกรรมนั้นซื่อสัตย์เสมอ (3:42)

  • [59:51] ใครก็ตามที่ใช้คำพูดเพื่อกดคนอื่น เขากำลังสั่งสมวิบากที่ร้อนรนไว้กับตัว (3:50)

  • [59:58] เราจึงไม่จำเป็นต้องไปเร่งรัดเอาความยุติธรรมด้วยการด่าตอบ (3:50)

  • [60:02] ความยุติธรรมของธรรมชาติจะทำหน้าที่ของมันเอง (3:56)

  • [60:08] หน้าที่ของเราคือไม่ทำกรรมเพิ่ม ไม่เข้าไปร่วมวงในการสร้างอกุศลกับเขา (4:04)

  • [60:14] การแกล้งโง่จึงเป็นการป้องกันไม่ให้เราต้องไปรับผลกรรมร่วมกับคนพาลเหล่านั้น (4:11)

  • [60:21] เราแยกทางเดินของชีวิตด้วยความนิ่งและเดินต่อในทางของสติปัญญา (4:17)

  • [60:27] ปล่อยให้วิบากกรรมจัดการทุกอย่างตามเวลาที่สมควร (4:24)

 

[60:31] เมตตาขั้นสูงและการเอาใจเขามาใส่ใจเรา

  • [60:31] สัพเพ สัตตา อะเวรา โหนตุ สัตว์ทั้งหลายทั้งปวงอย่าได้ทำเวรต่อกันและกันเลย (4:24)

  • [60:41] การเจริญมุทิตาจิตและการเห็นใจผู้อื่นแม้ในยามที่เขาทำร้ายเรา คือขั้นสูงสุดของการวางอัตตา (4:35)

  • [60:50] เขาอาจจะพูดร้ายเพราะเขาโตมาในสิ่งแวดล้อมที่โหดร้าย (4:51)

  • [60:55] เขาอาจจะดูถูกเพราะเขามีแผลเป็นในใจที่ยังไม่ได้รับการเยียวยา (4:51)

  • [61:01] เมื่อเรามองเห็นความทุกข์ที่ซ่อนอยู่หลังความแข็งกระด้างของเขา ความโกรธในใจเราจะกลายเป็นความเมตตา (4:58)

  • [61:09] เราจะรู้สึกอยากขอบคุณเขาด้วยซ้ำที่ทำให้เรารู้ว่าใจเราแข็งแรงขึ้นแค่ไหน (5:04)

  • [61:16] การนิ่งเงียบอย่างนุ่มนวลของเรา อาจจะเป็นกระจกที่สะท้อนให้เขาได้เห็นความน่าเกลียดของตัวเองในสักวันหนึ่ง (5:12)

  • [61:24] และนั่นคือการช่วยดึงเขาออกจากนรกแห่งโทสะ โดยที่เราไม่ต้องใช้ความรุนแรงเข้าแลกเลย (5:18)

  • [61:31] อัตตานัง อุปะมัง กะเร พึงทำตนให้เป็นอุปมา คือเอาใจเขามาใส่ใจเรา (5:31)

  • [61:40] ก่อนจะโกรธใครที่มองว่าเราโง่ ลองถามใจตัวเองดูก่อนว่าเราเคยเผลอไปมองคนอื่นแบบนั้นบ้างไหม (5:41)

  • [61:49] เราทุกคนล้วนมีจุดบกพร่องและเคยผิดพลาด (5:50)

  • [61:54] การที่เราได้รับความเมตตาจากผู้อื่นในยามที่เราพลาดพลั้ง คือสิ่งที่ทำให้เรามีโอกาสเริ่มต้นใหม่ (5:56)

  • [62:01] ดังนั้นเมื่อเราเป็นฝ่ายถูกกระทำ จงหยิบยื่นความเมตตานั้นกลับไป (6:02)

  • [62:07] การแกล้งโง่คือการเปิดพื้นที่แห่งโอกาส โอกาสให้เขาได้เรียนรู้ โอกาสให้เราได้ฝึกฝน และโอกาสให้ความขัดแย้งได้ยุติลง (6:09)

  • [62:20] จงเป็นดั่งดอกบัวที่เบ่งบานอยู่เหนือน้ำ แม้รากจะอยู่ในโคลนตม (6:24)

  • [62:28] แต่ดอกนั้นยังคงสะอาดบริสุทธิ์และส่งกลิ่นหอม ไม่เคยแปดเปื้อนไปด้วยกลิ่นคาวของโคลนที่โอบอุ้มมันอยู่ (6:31)

 

[62:37] ความเพียรและเกราะป้องจิตด้วยความรู้ตัว

  • [62:37] วิริเยนะ ทุกขะมัจเจติ บุคคลย่อมผ่านพ้นทุกข์ได้ด้วยความเพียร (6:39)

  • [62:45] จงเพียรพยายามรักษาความนิ่งไว้ให้ได้นานที่สุด (6:39)

  • [62:50] ความเพียรในทางธรรมไม่ใช่การทำงานหนักจนตัวตาย แต่คือการประคองสติให้สม่ำเสมอในทุกย่างก้าวในการใช้ชีวิตประจำวัน (6:50)

  • [63:02] เมื่อต้องเผชิญหน้ากับคำถามที่ไร้มารยาทหรือท่าทีที่เหยียดหยาม จงเพียรที่จะนิ่ง (6:57)

  • [63:09] เพียรที่จะหายใจเข้าออกอย่างสงบ และเพียรที่จะแกล้งทำเป็นไม่ระเคืองขุ่นเคือง (7:04)

  • [63:16] เมื่อเราทำบ่อย ๆ มันจะกลายเป็นนิสัย และเมื่อมันกลายเป็นนิสัย เราจะพบว่าความสุขในชีวิตของเราเพิ่มขึ้นอย่างมหาศาล (7:18)

  • [63:25] เพราะเราไม่ต้องคอยกังวลกับสายตาคนอื่น เรามีโลกส่วนตัวที่สว่างไสว และไม่มีใครสามารถเข้ามาทำลายความสงบนั้นได้ (7:25)

  • [63:36] สัมปันโน สัมปะชาเนนะ เป็นผู้ถึงพร้อมด้วยความรู้ตัวทั่วพร้อม (7:39)

  • [63:44] การรู้ตัวทั่วพร้อมคือเกราะป้องกันจิตใจที่ดีที่สุด (7:39)

  • [63:50] เมื่อเราแกล้งโง่เราต้องไม่ลืมตัว เราต้องรู้ตัวอยู่เสมอว่าเรากำลังทำอะไรอยู่และทำไปเพื่ออะไร (7:50)

  • [63:57] เราไม่ได้โง่จริงๆ แต่เราฉลาดพอที่จะเลือกความสงบ (7:57)

  • [64:04] ความรู้ตัวนี้เองที่จะทำให้เรานิ่งได้อย่างมีสง่าราศี (8:04)

  • [64:09] ไม่ใช่นิ่งแบบคนขลาด แต่นิ่งแบบพยัคฆ์ที่สังเกตการณ์อย่างสุขุม (8:11)

  • [64:16] เมื่อเรามีความรู้ตัว เราจะเห็นจุดอ่อนของกิเลสทั้งของเขาและของเรา (8:18)

  • [64:22] และเราจะสามารถจัดการกับมันได้อย่างเด็ดขาดและละมุนละไมในคราวเดียวกัน (8:18)

 พาร์ทที่ 11: การเปลี่ยนคำตำหนิให้เป็นบารมี

  • [1:05:52] เราเดินทางมาถึงจุดที่ต้องทำความเข้าใจว่า อุปสรรคที่ยิ่งใหญ่ที่สุดไม่ได้มาจากภายนอก [0:1.152] แต่มาจากความหวั่นไหวภายในใจเราเอง [0:1.153] พาร์ทนี้เราจะคุยกันถึงเรื่องการเปลี่ยนคำตำหนิให้เป็นบารมี [0:1.154] การแกล้งโง่ในที่นี้ไม่ได้หมายถึงการยอมรับความพ่ายแพ้ [0:1.154] แต่คือการเป็นผู้อยู่เหนือโลกธรรมที่รุมเร้าเข้ามาหาเรา [0:1.155]

  • [1:06:22] หากเราใช้ปัญญาพิจารณา เราจะพบว่าทุกคำด่าทอคือเครื่องลับปัญญา [0:1.156] และทุกคำดูถูกคือเครื่องทดสอบความเมตตา [0:1.157] ผู้ที่นิ่งเฉยได้ท่ามกลางเสียงติฉินนินทา คือผู้ที่กำลังสร้างตบะที่แก่กล้าที่สุด [0:1.157, 0:1.158] เพราะเขาไม่ได้เพียงแค่นิ่งทางวาจา [0:1.158] แต่เขานิ่งไปถึงดวงจิตที่ไม่มีแรงกระเพื่อมจากความโกรธ [0:1.159]

  • [1:06:55] ขะมาพะละวะตินัง ความอดทนเป็นกำลังของผู้ปฏิบัติธรรม [0:1.159, 0:1.160] การฝึกเป็นผู้ที่มีความอดทน คือการฝึกจิตให้มีกำลังมหาศาล [0:1.160] คนที่มีกำลังใจอ่อนแอย่อมต้องรีบตอบโต้เพื่อป้องกันตัวตน [0:1.161] แต่คนที่มีกำลังใจเข้มแข็งย่อมสามารถรองรับความขุ่นมัวของผู้อื่นได้โดยไม่หวั่นไหว [0:1.162]

  • [1:07:20] จงมองดูผู้ที่มาตำหนิเราด้วยสายตาของครู [0:1.163] เขาคือครูที่มาสอนบทเรียนเรื่องความโกรธให้แก่เรา [0:1.164] เขามาเพื่อบอกว่าเรายังยึดมั่นในตัวตนอยู่แค่นไหน [0:1.164] หากเขาว่าเรา รู้สึกเจ็บ แสดงว่าเรายังมีจุดอ่อนที่ต้องแก้ไข [0:1.165] หากเขานินทาเราแล้วเรายังกระวนกระวาย แสดงว่าเรายังติดอยู่ในบ่วงของโลกธรรม [0:1.166] จงขอบคุณคำตำหนิเหล่านั้น เพราะมันทำให้เราเห็นเงาของกิเลสที่ซ่อนอยู่อย่างชัดเจน [0:1.167] และการนิ่งเฉยคือการปิดโอกาสไม่ให้กิเลสนั้นเติบโต [0:1.168]

  • [1:08:03] สัพพะปาปัสสะ อะกะระณัง การไม่ทำบาปทั้งปวงคือเกราะป้องกันภัย [0:1.169] การแกล้งโง่เพื่อหยุดความขัดแย้ง คือการไม่สร้างกรรมใหม่ [0:1.169] ลองพิจารณาดูเถิดว่า ในวังวนของการโต้เถียงนั้นไม่มีใครชนะอย่างแท้จริง [0:1.170] คนที่ชนะด้วยคำพูดที่เจ็บแสบ ย่อมต้องแบกรับความอาฆาตและผลกรรมจากวาจา [0:1.171] คนที่แพ้ก็แบกรับความคับแค้นใจ [0:1.172] แต่ผู้ที่นิ่งเสียและเดินออกมาจากวงจรนั้น คือผู้ที่หลุดพ้นจากบ่วงกรรมในทันที [0:1.172, 0:1.173]

  • [1:08:44] เราไม่ได้ยอมแพ้ให้แก่คนพาล แต่เรายอมแพ้ให้แก่ความดีงามในใจตนเอง [0:1.174] เรายอมให้เขาเป็นฝ่ายถูกในทางสมมติ เพื่อที่เราจะได้เป็นฝ่ายถูกในทางสัจธรรม [0:1.175] ความเงียบสงบในสถานการณ์ที่คับขัน คือสัญลักษณ์ของความมีอารยะที่แท้จริง [0:1.175, 0:1.176]

  • [1:09:05] นะ หิ เวเรนะ เวรานิ สัมมันตีธะ กุดาจะนัง เวรย่อมไม่ระงับด้วยการจองเวร [0:1.177] การนิ่งเพื่อตัดเวรคือปัญญาขั้นสุดยอดของการใช้ชีวิตในสังคม [0:1.177] เมื่อมีคนสาดน้ำร้อนใส่เรา หากเราสาดน้ำร้อนกลับ ทั้งคู่ย่อมต้องทนทุกข์จากรอยไหม้ [0:1.178] แต่หากเรานิ่งและถอยออกมา น้ำร้อนนั้นย่อมตกลงสู่พื้นและเหือดแห้งไปเองตามกาลเวลา [0:1.179]

  • [1:09:34] การแกล้งโง่ในสถานการณ์ที่ถูกยั่วยุ คือการประกาศอิสรภาพจากเวรภัย [0:1.180] เราบอกกับตัวเองว่า เราจะไม่เป็นส่วนหนึ่งของโซ่ตรวนแห่งความโกรธแค้นนี้อีกต่อไป [0:1.181] เราจะหยุดที่รุ่นเรา หยุดที่ใจเรา และหยุดในวินาทีนี้ [0:1.182] เมื่อเราทำได้เช่นนี้ ใจเราจะเบาสบายเหมือนขนนกที่ลอยอยู่เหนือพายุ [0:1.183] พายุจะพัดแรงเพียงใด ขนนกก็เพียงแค่ลอยสูงขึ้นไปตามแรงลมนั้นเท่านั้น โดยไม่บุบสลาย [0:1.184]

  • [1:10:11] โกธัง ฆัตตะวา สุขัง เสติ ฆ่าความโกรธได้ย่อมเป็นสุข [0:1.185] จงสังเกตความโกรธที่เกิดขึ้นในใจ เหมือนสังเกตคนแปลกหน้าที่เดินเข้ามาในบ้าน [0:1.186] เราไม่จำเป็นต้องไปไล่เขาออกด้วยความรุนแรง [0:1.187] เพียงแค่ดูเขา รู้ว่าเขาอยู่ตรงนั้น แต่อย่าเชิญเขานั่งลงและรับประทานอาหาร [0:1.187, 0:1.188] อย่าให้ความสำคัญกับเขาจนเกินไป เมื่อความโกรธไม่ได้รับความสนใจ มันจะค่อย ๆ เลือนหายไปเองตามกาลเวลา [0:1.188, 0:1.189]

  • [1:10:49] การที่เราแกล้งนิ่งแกล้งโง่ คือการทำให้ความโกรธผู้อื่นกลายเป็นโมฆะ [0:1.190] เพราะเมื่อไม่มีผู้รับ ผู้ส่งย่อมต้องรับสิ่งนั้นกลับไปเอง [0:1.191] นี่คือกระบวนการธรรมชาติของกรรม ที่เราเพียงแค่ทำหน้าที่เป็นพยานที่นิ่งสงบ [0:1.191, 0:1.192] ไม่เข้าไปเป็นตัวละครในบทละครแห่งความทุกข์ของใคร [0:1.193]

  • [1:11:10] วิริเยนะ ทุกขะมัจเจติ บุคคลย่อมผ่านพ้นทุกข์ได้ด้วยความเพียร [0:1.193] จงเพียรที่จะรักษาความผ่องใสของใจไว้ในทุกสถานการณ์ [0:1.194] ในวันที่โลกไม่เป็นใจ ในวันที่คนรอบข้างดูถูกความดีของเรา จงเพียรที่จะนิ่ง [0:1.194, 0:1.195] จงเพียรที่จะแกล้งทำเป็นมองไม่เห็นกิเลสของผู้อื่นเพื่อรักษาใจเราให้สูงขึ้น [0:1.196]

  • [1:11:41] ความเพียรชนิดนี้จะเปลี่ยนตัวตนของเราให้กลายเป็นเหล็กกล้าที่ผ่านการหลอมด้วยไฟแห่งบททดสอบ [0:1.197] ยิ่งเรานิ่งได้นานเท่าใด ปัญญาของเราจะยิ่งคมชัดขึ้นเท่านั้น [0:1.198] เราจะเริ่มเห็นว่าโลกนี้เพียงแค่มายา คำนินทาเป็นเพียงลม และคำสรรเสริญเป็นเพียงหมอก [0:1.199] ไม่มีอะไรที่มีสาระพอที่จะทำให้เราต้องทิ้งความสงบสุขภายในใจไปแลกเลย [0:1.200]

  • [1:12:08] สัมมาอาชีโว สัมมากัมมันโต ประพฤติชอบและดำเนินชีวิตอย่างถูกต้อง [0:1.201] การอยู่อย่างคนตัวเล็ก อยู่อย่างคนที่ไม่เรียกร้องการยอมรับ คือวิถีของผู้อยู่อย่างสันติ [0:1.202] ในพาร์ทที่ 8 นี้ เราได้เรียนรู้ว่า ความนิ่งคือพลังที่สยบความเคลื่อนไหว [0:1.203] และความเงียบคือเสียงที่ทรงพลังที่สุดในการตอบโต้ความเขลา [0:1.204] จงใช้ชีวิตต่อไปด้วยความระมัดระวัง อย่าให้กิเลสของคนอื่นมาสั่นคลอนความมั่นคงของใจเรา [0:1.205] จงเป็นดั่งเสาหินที่มั่นคงที่ไม่หวั่นไหวต่อลมพายุที่พัดมาจากทิศทั้ง 4 [0:1.206] และความสงบสุขที่แท้จริงจะสถิตอยู่กับคุณเสมอ [0:1.207] ขอให้ทุกท่านจงเป็นผู้ชนะที่แท้จริงคือชนะใจตนเองได้ในทุกขณะจิต [0:1.207, 0:1.208]

 

[1:13:04] พาร์ทสุดท้าย: บทสรุปสู่การเป็นผู้รู้ ผู้ตื่น และผู้เบิกบาน

  • [1:13:04] ในพาร์ทสุดท้ายนี้ เราจะมาขมวดปมของทุกบทเรียนที่ผ่านมา เข้าสู่แก่นแท้ของการเป็นผู้รู้ ผู้ตื่น และผู้เบิกบาน [0:1.208, 0:1.209] การที่เราฝึกแกล้งโง่ ฝึกวางอัตตา และฝึกนิ่งเฉยต่อคำกระทบกระทั่งมาตลอดนั้น [0:1.210] เป้าหมายสูงสุดไม่ใช่เพื่อที่จะเป็นคนแพ้หรือคนชนะในสายตาโลก [0:1.211] แต่คือการเข้าถึงสภาวะใจที่เรียกว่า วิมุตติ หรือความหลุดพ้นจากการเป็นทาสของอารมณ์ [0:1.212]

  • [1:13:47] เมื่อเราเดินทางมาถึงจุดนี้ เราจะพบว่าความฉลาดที่แท้จริงไม่ใช่การมีคำตอบให้กับทุกคำถาม [0:1.213, 0:1.214] แต่คือการรู้ว่าคำถามใดไม่ควรค่าแก่การเสียเวลาไปตอบ [0:1.214, 0:1.215] และความเงียบที่เราสร้างขึ้นได้กลายเป็นพื้นที่ศักดิ์สิทธิ์ที่ความทุกข์ไม่อาจย่างกรายเข้ามาถึง [0:1.215, 0:1.216]

  • [1:14:10] สะจิตตะปะริโยทะปะนัง การทำจิตของตนให้ผ่องใสคือยอดแห่งคำสอน [0:1.216, 0:1.217] ความผ่องใสของจิตจะเกิดขึ้นไม่ได้เลยหากเรายังแบกโลกทั้งใบไว้บนบ่า [0:1.217, 0:1.218] แบกคำชมเพื่อมาหล่อเลี้ยงมานะ และแบกคำด่าเพื่อมาสร้างโทสะ [0:1.218, 0:1.219] การแกล้งโง่ในพาร์ทที่ผ่านมา แท้จริงแล้วคือการวางภาระ [0:1.219, 0:1.220] เราวางภาระที่จะต้องเป็นคนเก่งในสายตาคนอื่น [0:1.220] เราวางภาระที่จะต้องเป็นคนถูกในทุกการเถียง [0:1.220, 0:1.221]

  • [1:14:51] เมื่อเราวางลงได้ เราจะพบว่ามือเราว่างพอที่จะคว้าเอาความสุขที่อยู่ตรงหน้า [0:1.221, 0:1.222] ความสุขที่เกิดจากความเงียบสงบภายใน [0:1.222] ความสุขที่เกิดจากการที่ใจไม่ถูกล่ามไว้กับปากของผู้อื่น [0:1.223] นี่คือความอิสระที่เงินทองมหาศาลก็ซื้อไม่ได้ แต่ได้มาด้วยการฝึกฝนที่จะนิ่งและปล่อยวาง [0:1.223, 0:1.224]

  • [1:15:18] ยาทิสังสิ วะปะเต พีชัง ตาทิสัง ละภะเต ผะลัง หว่านพืชเช่นใด ย่อมได้รับผลเช่นนั้น [0:1.225] ตลอดเส้นทางแห่งการฝึกตน เราได้หว่านเมล็ดพันธุ์แห่งสติและปัญญาลงในใจ [0:1.225, 0:1.226] ผลได้รับในวันนี้คือความมั่นคงของจิตใจที่ไม่มีใครมาสั่นคลอนได้ [0:1.227] จงจำไว้ว่าโลกภายนอกเป็นเพียงกระจกสะท้อนใจเรา [0:1.228] หากใจเรานิ่งและมีเมตตา โลกที่วุ่นวายก็ดูเหมือนจะสงบลงตามไปด้วย [0:1.228, 0:1.229]

  • [1:15:54] การแกล้งโง่คือการเลือกที่จะไม่หว่านเมล็ดพันธุ์แห่งเวรภัยเพิ่ม [0:1.229, 0:1.230] เราหยุดการจองเวรด้วยการไม่โต้ตอบ [0:1.230] เราหยุดความขัดแย้งด้วยการไม่เพิ่มเชื้อไฟ [0:1.230, 0:1.231] ในที่สุดสวนแห่งชีวิตของเราจะเต็มไปด้วยดอกไม้แห่งสันติสุขที่ผลิบานออกมาจากความนิ่งสงบที่เราอุตส่าห์บ่มเพาะมาอย่างยาวนาน [0:1.231, 0:1.232]

  • [1:16:23] สัพเพ ธัมมา นาลัง อะภินิเวสายะ ธรรมทั้งหลายทั้งปวงไม่ควรยึดมั่นถือมั่น [0:1.100, 0:1.233] ความสำคัญของการเข้าถึงความหลุดพ้นคือการไม่ยึดมั่น แม้กระทั่งความดีหรือความฉลาดของตนเอง [0:1.233, 0:1.234] การที่เราแกล้งโง่ได้สนิทใจเป็นเพราะเรามองเห็นความเป็นอนัตตาของตัวตน [0:1.234, 0:1.235] เราเห็นว่าคำด่าก็เป็นเพียงธาตุลมที่มากระทบหู [0:1.235, 0:1.236] หูก็เป็นเพียงธาตุดินที่รับสัมผัส [0:1.236] และใจที่รับรู้ก็เป็นเพียงธาตุรู้ที่เกิดขึ้นแล้วดับไป [0:1.236, 0:1.237] ไม่มีตัวตนที่แท้จริงอยู่ในกระบวนการนั้นเลย [0:1.237, 0:1.238]

  • [1:17:02] เมื่อไม่มีตัวตนที่ถูกทำร้าย ความเจ็บปวดก็ไม่มีที่ยึดเกาะ ความโกรธก็ไม่มีที่อยู่อาศัย [0:1.238, 0:1.239] เหลือเพียงความว่างที่เปี่ยมด้วยปัญญา เป็นความว่างที่เต็มไปด้วยความสุขและสว่างไสว [0:1.239, 0:1.240] ซึ่งเป็นจุดหมายปลายทางของนักเดินทางบนทางสายธรรมทุกคน [0:1.240, 0:1.241]

  • [1:17:22] นิพพานัง ปะระมัง สุขัง นิพพานเป็นสุขอย่างยิ่ง คำว่านิพพานอาจดูไกลเกินตัวสำหรับปุถุชน [0:1.241, 0:1.242] แต่ในทุกวินาทีที่เราดับไฟแห่งโทสะลงได้ด้วยความนิ่ง นั่นคือการสัมผัสรสแห่งนิพพานน้อย ๆ ในใจเราเอง [0:1.242, 0:1.243] ไฟที่เคยแผดเผาใจเวลาถูกคนอื่นดูถูก เมื่อเราดับมันลงได้ด้วยการวางอัตตา ความเย็นจะเกิดขึ้นทันที [0:1.244, 0:1.245] จงเป็นผู้ที่อาบความเย็นนั้นอยู่เสมอ อย่าได้กลับไปเล่นกับไฟแห่งการโต้เถียงอีกเลย [0:1.245, 0:1.246]

  • [1:17:59] จงรักษาความเงียบให้เป็นดั่งอริยทรัพย์ประจำตัว [0:1.246, 0:1.247] ใครจะมองเราอย่างไรนั่นคือเรื่องของโลก แต่ใจเราเข้าถึงธรรมอย่างแท้จริงนั่นคือเรื่องของเรา [0:1.247, 0:1.248] จงเป็นผู้ที่ชนะโลกด้วยความไม่ยอมลงไปแข่งในเกมของโลกธรรม [0:1.248, 0:1.249]

  • [1:18:20] สัมปันโน สัพพัญญู บุคคลผู้ถึงพร้อมด้วยปัญญาอันทั่วถึง [0:1.249] ในบทสรุปนี้ ขอให้ทุกท่านจงนำเอาศิลปะแห่งการแกล้งโง่ไปใช้เป็นเครื่องมือในการป้องกันตัวจากกิเลส [0:1.249, 0:1.250] จงใช้ความนิ่งเป็นโล่ ใช้เมตตาเป็นน้ำดับไฟ และใช้ปัญญาเป็นดวงประทีปนำทาง [0:1.251] ชีวิตเป็นสิ่งสั้นและมีค่า จงอย่าเอาเวลาที่เหลืออยู่ไปแลกกับความโกรธเคืองใคร [0:1.252, 0:1.253] จงอยู่ด้วยความรักและเมตตาต่อตนเองและผู้อื่น [0:1.253] แม้ในยามที่โลกไม่น่ารักใส่เรา ก็ยังสามารถส่งต่อความสงบเย็นออกไปได้ [0:1.253, 0:1.254]

  • [1:19:07] ความนิ่งของคุณจะกลายเป็นแรงบันดาลใจให้แก่ผู้ที่กำลังหลงทางในวังวนแห่งโทสะ [0:1.255] และจะกลายเป็นแสงสว่างที่ทำลายความมืดมิดในหัวใจของผู้ที่ได้พบเห็น [0:1.255, 0:1.256] อัตตา หิ อัตตะโน นาโถ ตนเป็นที่พึ่งแห่งตน [0:1.257] สุดท้ายนี้ ขอให้พระธรรมที่สถิตอยู่ในใจของทุกท่าน จงเป็นเข็มทิศนำทางให้ก้าวข้ามพ้นทุกข์อุปสรรค [0:1.257, 0:1.258] จงเป็นที่พึ่งให้แก่ตนเองได้อย่างมั่นคง ไม่ว่าพายุแห่งโลกธรรมจะพัดมาแรงเพียงใด [0:1.258, 0:1.259] ขอให้ใจของคุณยังคงนิ่งสงบ มั่นคง และสว่างไสวด้วยแสงแห่งปัญญา [0:1.259, 0:1.260] จงเป็นคนโง่ที่โลกลืม แต่เป็นคนตื่นที่ธรรมะยอมรับ [0:1.260, 0:1.261] จงมีความสุขกับความเรียบง่าย และจงเบิกบานอยู่ในความเงียบอันเป็นอมตะ [0:1.261, 0:1.262] ขอให้ทุกท่านพบกับสันติสุขที่แท้จริงสืบต่อประสพชั่วกาลละนาน [0:1.262, 0:1.263]

  • [1:20:04] หากเนื้อหาในวันนี้ได้ช่วยให้ใจของท่านพบความสว่างและเห็นหนทางในการวางอัตตาเพียงเล็กน้อย ก็ถือเป็นมหากุศลที่ได้ร่วมสร้างร่วมกัน [0:1.263, 0:1.264] ท่านสามารถร่วมเป็นส่วนหนึ่งของการเผยแพร่แสงแห่งปัญญา ด้วยการร่วมติดตามและส่งต่อเรื่องราวดี ๆ จากช่องเสียงธรรมนำชีวิต [0:1.265, 0:1.266] ซึ่งจะเป็นพื้นที่ในการรวบรวมข้อธรรมที่หยั่งลึกเข้าถึงใจ เพื่อเป็นประทีปส่องทางให้แก่เพื่อนมนุษย์ในวันที่โลกมืดบอดด้วยกิเลส [0:1.266, 0:1.267]

  • [1:20:38] การกดติดตามและการแชร์ธรรมะในครั้งนี้ เปรียบเสมือนการส่งมอบธรรมทานอันประเสริฐ ซึ่งชนะการให้ทั้งปวง [0:1.268, 0:1.269] เพื่อให้เสียงแห่งธรรมนี้ได้ไหลรินเข้าสู่ใจของผู้คนอีกมากมาย และสร้างแรงเพื่อการเปลี่ยนแปลงไปสู่โลกที่สงบสุข [0:1.269, 0:1.270] ขอขอบคุณทุกการรับชมและทุกกุศลจิตที่ได้ร่วมเดินทางไปด้วยกันในเส้นทางแห่งการตื่นรู้ ณ ช่องเสียงธรรมนำชีวิตแห่งนี้ [0:1.271, 0:1.272] ขอให้พระธรรมคุ้มครอง ขอให้สติคุ้มใจ และขอให้ความสงบจงอยู่กับท่านตลอดไป เจริญพร [0:1.272, 0:1.273, 0:1.274]

© 2023 by Vicharn Group.

Proudly created with Wix.com

bottom of page